Çevrimiçi Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği’nin Türkçe’ye Uyarlanması

Abstract

Bu araştırmanın amacı ergenler için geliştirilmiş olan Çevrimiçi Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği’nin Türk kültürüne uyarlanmasıdır. Çalışma İstanbul ilinde bulunan bir ortaokulun 6-8. Sınıflarında öğrenim gören 342 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrencilerin 191’i erkek, 151’i kadın olup yaş ortalaması 12.70’tir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda 5 ve 6. maddeler her iki faktörden çıkarılmıştır. Buna göre iki faktörde 8’şer madde olmak üzere toplam 16 maddeden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Bu yapıda iki faktör varyansın %59,791’ini temsil etmektedir. Ayrıca maddelerin faktör yük değerlerinin .47 ile .89 arasında değişmiş, DFA sonucunda ise modelin uyum indekslerinin kabul edilebilir olduğu tespit edilmiştir ($x^2\\$/sd=3,08, p<.001, RMSEA=.078, SRMR=.042, GFI=.900, CFI=.940, NFI=.914, TLI=.927). Ölçeğin iç tutarlılığı için Cronbach alfa değerleri deneyimlenen ÇOSD boyutu için .91, uygulanan ÇOSD ise .90 olduğu, tüm ölçeğin Cronbach alfa iç tutarlılık katsayısı ise .94 olarak bulunmuştur. Ölçeğin madde toplam korelasyonları ise .60 ile .74 arasında değişmektedir. Bu bulgular Çevrimiçi Olumlu Sosyal Davranış Ölçeği (ÇOSDÖ) Türkçe formunun geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.The aim of this study is to adapt the Online Prosocial Behavior Scale developed for adolescents to Turkish culture. The study was carried out with 342 students studying in 6-8 grades of a secondary school in Istanbul. 191 of the students are boys, 151 of them are girls and the average age is 12.70. As a result of the exploratory factor analysis, 5 and 6 items were excluded from both factors. Accordingly, a structure consisting of 16 items, (8 items per factors) were obtained. In this structure, two factors represent 59,791% of the variance. In addition, factor loadings of the items ranged between .47 and .89. As a result of DFA, the fit indices of the model were acceptable ($x^2\\$/sd=3,08, p<.001, RMSEA=.078, SRMR=.042, GFI=.900, CFI=.940, NFI=.914, TLI=.927). For the internal consistency of the scale, Cronbach’s alpha value for the receiving online prosocial behavior dimension was .91, and for the performing online prosocial behavior dimension was .90, and the Cronbach alpha internal consistency coefficient of the whole scale was .94. The item total correlations ranged from .60 to .74. These findings indicated that the Turkish version of the Online Prosocial Behavior Scale is valid and reliable.