BULANIK TOPSIS YÖNTEMİYLE TÜRKİYE’NİN YERLİ OTOMOBİLİ İÇİN EN UYGUN FABRİKA YERİNİN SEÇİMİ

Abstract

Girişimciler için, hangi sektörde faaliyet göstermelerinin yanı sıra işletmeyi nereye kuracakları da önemlidir. Çünkü yanlış bir karardan dolayı uygun olmayan bir yere işletmenin kurulması yüksek maliyetlere, nitelikli işgücüne sahip olamama ve yeterli sayıda müşteriye ulaşamama gibi sorunlara sebep olabilir. Yer seçimi problemi, içerisinde birçok kriteri ve belirsizliği barındıran, bundan dolayı da bulanık bir davranış sergileyen bir karar problemidir. Bu gibi karar problemlerinin çözümünde Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) gibi bilimsel yöntemlerin kullanılması karar vericilere kolaylık sağlamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye için stratejik bir öneme sahip yerli otomobil üretimi için en uygun yerin seçilmesi amaçlanmış ve bu amaç için bulanık ortamlarda karar vermeyi kolaylaştıran bulanık TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) yöntemi kullanılmıştır. Yedi alternatif yer (Kocaeli, Bursa-Gemlik, Sakarya, Konya, İzmir-Aliağa, Adana ve Eskişehir) literatür taraması neticesinde belirlenen beş ayrı kritere göre (ekonomik, coğrafi konum, altyapı, teknik ve sosyal özellik) değerlendirilmiştir. Çalışma sonunda yakınlık katsayısı en yüksek olan Bursa-Gemlik alternatifi, yerli otomobil için en uygun fabrika yeri olarak belirlenmiştir.For entrepreneurs, in addition to which sector they operate it is also important suitable selection of facility location. Because the selection of an unsuitable facility location after a wrong decision can cause problems such as high costs and inability to reach enough customers. The facility location problem is a decision problem, which contains many criteria and uncertainty and therefore exhibits a fuzzy behavior. In solving such decision problems, the use of scientific methods such as Multi Criteria Decision Making (MCDM) provides convenience to decision makers. In this study, it is aimed to select most suitable facility location for the domestic automobile production which has a strategic importance for Turkey. For this purpose, fuzzy TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution) method was used to facilitate decision making in fuzzy environments. Seven alternative location (Kocaeli, Bursa-Gemlik, Sakarya, Konya, Izmir-Aliaga, Adana and Eskisehir) have been evaluated according to five different criteria (economic, geographical location, infrastructure, technical and social characteristics) as a result of literature review. At the end of the study, Bursa-Gemlik, which has the highest closeness coefficient, was determined as the most suitable facility location for domestic automobile.