Mikovirüslerin orman patojenlerine karşı kullanım olanakları

Abstract

Mikovirüsler bitki patojeni funguslarının da bulunduğu birçok organizmada yaygın olarak bulunan obligat parazitlerdir. Eşeyli ve ya eşeysiz fungal yapılar sayesinde hücreler arası yayılış göstermekte ve konukçularında bazı değişikliklere neden olmaktadırlar. Mikovirüslerin konukçularında neden olduğu değişiklikler tam anlamıyla bilinmemekteyse de, enfekte ettikleri funguslarda bazı fenotipik değişimlere yol açtığı düşünülmektedir. Özellikle, bitki patojeni fungusların virülensi arttırma ya da azaltma yönünde üzerine etkide bulunmaktadırlar. Virulensi azaltmaları durumunda, kestane kanseri örneğinde olduğu gibi, mikovirüslerin biyolojik mücadelede kullanmak mümkün olabilmektedir. Bu derlemede, dünyada ve ülkemizde orman ağaçlarında hastalığa neden olan bazı önemli fungal patojenlerde görülen mikovirüsler tanıtılarak, bunların biyolojik mücadelede kullanım olanakları üzerine yapılan araştırmalar özetlenmiştir.Mycoviruses are common obligate parasites in many organisms including plant pathogenic fungi. They are mostly spread intracellularly via asexual and sexual reproduction of the fungi and cause some changes on them. Although many mycoviruses have no clear effect on their hosts, there are also many reports that they cause some phenotypic chances. Especially, they have effect on plant pathogenic fungi by increasing or decreasing their virulence. When they reduce the virulence of the host like in Chestnut canker sample, it is possible to use them in biological control. In this review, myc oviruses detected on some important fungal pathogens of forest trees both in country and world introduced and the studies carried out were summarized.