Bursa-Osmangazi Karaçam ve Kızılçam karışık meşcerelerinde yangının bazı toprak kimyasal, fiziksel ve hidro-fiziksel özelliklerine etkisi
| dc.contributor.advisor | Yüksel, Esin Erdoğan | |
| dc.contributor.author | Güğül, Rabia | |
| dc.date.accessioned | 2026-02-08T15:48:29Z | |
| dc.date.available | 2026-02-08T15:48:29Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | BTÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı | |
| dc.description.abstract | Ekosistemlerin işleyişi ve insan yaşamı için hayati öneme sahip, bitkiler için beslenme ve durak yeri olan toprak, doğal kaynaklarımız arasında en önemli ve temel unsurlardan biridir. Toprak kalitesini düşürerek verimliliğini azaltan, toprağı olumsuz etkileyen faktörler sıklıkla insan aktivitelerinden kaynaklanabildiği gibi sel, taşkın, kuraklık, yangın vb. doğal süreçler aracılığıyla da oluşabilmektedir. Yangın ve toprak özellikleri arasındaki ilişki oldukça karmaşıktır. Yangınların toprak üzerindeki etkileri, toprak türü, yapısı, nem içeriği gibi faktörlere bağlıdır ve bu etkileşimler, yangınların yayılma hızını, şiddetini ve sonuçlarını belirler. Toprakların yangına karşı hassasiyeti ve yangın sonrası toparlanma süreçleri de çevresel dengenin korunması açısından büyük önem taşır. Yangın sonrası, orman ekosistemlerinin sürdürülebilirliği için de toprak ve bitki örtüsünün yenilenmesi kritik öneme sahiptir. Bu çalışmada orman yangınının toprak özellikleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla 50 adet orman yangınından etkilenen alandan, 50 adet de bitişiğindeki yangın zararının görülmediği alandan bozulmuş ve bozulmamış toprak numuneleri alınmıştır. Toprak numunelerine ait tekstür (kum, kil, toz miktarı), su tutma kapasitesi, geçirgenlik, hidrolik iletkenlik, hacim ağırlığı, organik madde miktarı, pH, elektriksel iletkenlik, dispersiyon ve kil oranı gibi özellikler tespit edilerek iki alan arasındaki istatistiksel farklılıklar ortaya konmuştur. Araştırmaya konu olan topraklara ait özelliklerin tanımlayıcı istatistik analizleri (ortalama, en yüksek ve en düşük değerler, standart sapma, yatıklık, basıklık vb.) yapılmış; değişkenlerin normal dağılıma sahip olup olmadığını belirlemek için Kolmogorov-Smirnov tek örneklem testi kullanılmıştır. Yanan ve yanmayan alanlardaki toprak özelliklerinin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testinden (normal dağılım gösterenlerde) ve Mann Whitney U testinden (normal dağılım göstermeyenlerde) yararlanılmıştır. Bulunan ortalamalar arasındaki farkın önemlilik kontrolü "Bağımsız Örneklem T testi" ve "Mann-Whitney U testi" ile yapılmıştır. Yanan ve yanmayan alandan alınan toprak örneklerinde su tutma kapasitesi, hidrolik iletkenlik, hacim ağırlığı, pH, EC, dispersiyon oranı ve organik madde yönünden p<0.05 düzeyinde önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Bu özelliklerden toz içeriği, su tutma kapasitesi, organik madde miktarı, elektriksel iletkenlik ve kil oranı orman alanında yanan alana göre daha yüksek değerlere sahip olmuştur. | |
| dc.description.abstract | Soil, which is of vital importance for the functioning of ecosystems and human life and is a feeding and stopping place for plants, is one of the most important and fundamental elements among our natural resources. Factors that reduce soil quality and productivity and negatively affect the soil can often be caused by human activities, such as floods, overflows, droughts, fires, etc. It can also occur through natural processes. The relationship between fire and soil properties is quite complex. The effects of fires on soil depend on factors such as soil type, structure, and moisture content, and these interactions determine the rate of spread, severity, and consequences of fires. The sensitivity of soils to fire and post-fire recovery processes are also of great importance in maintaining environmental balance. After a fire, regeneration of soil and vegetation is critical for the sustainability of forest ecosystems. In this study, in order to determine the effect of forest fire on soil properties, disturbed and undisturbed soil samples were taken from 50 forest fire-affected areas and 50 adjacent areas where fire damage was not observed. Properties such as texture (sand, clay, silt), water-holding capacity, permeability, hydraulic conductivity, bulk density, organic matter, soil reaction (pH), electrical conductivity, dispersion, and clay ratio of the soil samples were determined, and statistical data were obtained between the two areas. Differences have been revealed. Descriptive statistical analyses (mean, highest and lowest values, standard deviation, slantness, kurtosis, etc.) of the properties of the soils subject to the research were carried out; Whether the variables showed normal distribution was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov one-sample test. An independent sample t-test (for those with normal distribution) and Mann Whitney U test (for those with non-normal distribution) were used to compare the soil properties of burned and unburned areas. The significance check of the difference between the averages was made with the "Independent Sample T test" and the "Mann-Whitney U test". Significant differences were detected at the p<0.05 level in soil samples taken from burned and unburned areas in terms of water-holding capacity, hydraulic conductivity, bulk density, pH, EC, dispersion ratio, and organic matter. Among these properties, silt content, water holding capacity, organic matter, electrical conductivity, and clay ratio had higher values in the forest area than in the burned area. | |
| dc.identifier.endpage | 64 | |
| dc.identifier.startpage | 1 | |
| dc.identifier.uri | https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=htlyhJG97gjBTPjAeWRhPnRIO40rb1JdVClvXixOIS15aG5nPhZ_HjsOSOX1kWr6 | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.12885/6193 | |
| dc.identifier.yoktezid | 931438 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | Bursa Teknik Üniversitesi | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.snmz | KA_TEZ_20260207 | |
| dc.subject | Ormancılık ve Orman Mühendisliği | |
| dc.subject | Forestry and Forest Engineering | |
| dc.title | Bursa-Osmangazi Karaçam ve Kızılçam karışık meşcerelerinde yangının bazı toprak kimyasal, fiziksel ve hidro-fiziksel özelliklerine etkisi | |
| dc.title.alternative | Effects of forest fire on some soil chemical, physical and hydro-physical properties of black and Turkish pine mixed stands in Bursa-osmangazi | |
| dc.type | Master Thesis |
