Bursa Karacabey subasar ormanlarının dişbudak ve kızılağaç türlerinin kök kütlesi ve kök karbon ve azot stoklarının araştırılması

Abstract

Çalısmanın temel amacı, Karacabey subasar ormanlarının asli agaçlarından disbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.) ve kızılagaç (Alnus glutinosa L.) mescerelerinin toprak altı kök kütlesi ve kök karbon ve azot stogunu belirlemektir. Bu amaçla, 5 mescere tipinde (Kzc3, Kzd3, Dsc3, Dsd3, Dse3) belirlenen agaçların kökleri ekskavatör yardımıyla sökülmüs, farklı çap sınıflarına (çapı 1 cm den küçük, 1-4 cm arasında, çapı 4 cm den büyük) ve kök kütügü olarak sınıflandırılmıs ve tartılmıstır. Her bir çap sınıfının içerdigi karbon ve azot yüzdeleri belirlenmis ve çap sınıfı kök miktarı ile çarpılarak önce örnek agaçlardaki karbon ve azot miktarı, daha sonra 1 hektar alandaki karbon ve azot stoku hesaplanmıstır. Ek olarak, her bir mescere tipinin mescere özellikleri, toprak yüzeyi ölü örtü miktarı ile farklı toprak derinlik kademelerinin bazı özellikleri ve karbon ve azot stokları belirlenmistir. Sonuçlar incelendiginde, kök kütügüde dahil, toplam agaç kök kütlesi en fazla Dsd3 mesceresinde (520 t/ha) belirlenirken, bunu Dsc3 mesceresi (410 t/ha), Dse3 mesceresi (354 t/ha), Kzd3 mesceresi (213 t/ha) ve Kzc3 mesceresi (201 t/ha) takip etmistir. Kök kütügü toplam kök kütlesinin disbudakta ortalama %83'ünden sorumlu olurken, bu oran kızılagaçta %57 olarak belirlenmistir. Disbudakta çapı 4 cm den büyük olan kökleri toplam kütlenin %13, çapı 1-4 cm arasındaki kökleri %2,8 ve çapı 1 cm den küçük kökleri ise %1,2'sinden sorumlu iken bu oranlar kızılagaçta sırasıyla %30, %11 ve %2 olarak hesaplanmıstır. Birim alanda disbudak ve kızılagaç mescerelerinde kök kütügüde dahil stoklanan karbon ve azot miktarı en fazla Dsd3 mescerelerinde (256 t/ha ve 8,39 t/ha) belirlenirken bu degerleri sırasıyla Dsc3 (204 t/ha ve 6,36 t/ha), Dse3 (168 t/ha ve 5,57 t/ha), Kzc3 (102 t/ha ve 3,41 t/ha) ve Kzd3 (105 t/ha ve 3,06 t/ha) mescereleri izlemistir.