Bursa, Karacabey Subasar (Longoz) Orman Topraklarında Depolanan Organik Karbon Miktarının Çevresi Alanlarıyla (Karasal Orman, Tarım, Otlak ve Kumul) Karşılaştırılması

Abstract

Subasar orman ekosistemleri, karbon tutmadaki özel önemlerinden dolayı giderek daha fazla ilgi görmektedir. Karacabey subasar ormanlarının asli agaç türlerinden disbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.), kızılagaç (Alnus glutinosa (L.) ve mesenin (Quercus cerris) ve çevresi karasal orman ekosistemini temsilen kızılçam (Pinus brutia Ten.) ile otlak alan, tarla alanı ve kumul alanlarının karbon ve azot birikimini toprak derinlik kademelerine göre ortaya koymak için, her bir agaç türü ve çevresi alanlarda, üç tekrarlı deneme alanlarında çalısma gerçeklestirilmistir. Toprak örnekleri 0-130 cm arası altı farklı derinlik kademesinden (0-10 cm, 10-20 cm, 20-30 cm, 30-60 cm, 60-100 cm and 100-130 cm) alınmıs ve içerdikleri toprak organik karbon (TOK) ve toplam azot (TA) miktarları belirlenmistir. Sonuçlar, Karacabey subasar ormanlarının üç agaç türü arasında kızılagaç topraklarının en yüksek TOK (3.97%) ve TA (%0.328) miktarına ve TOK (405 Mg ha-1) ve TA (34.4 Mg ha-1) stokuna sahip oldugunu, bunu disbudak (aynı sıralamada %3.11, %0.302, 393 Mg ha-1 ve 26.2 Mg ha-1) ve mese (aynı sıralamada %2.43, %0.220, 293 Mg ha-1 ve 28.6 Mg ha-1) topraklarının izledigini göstermistir. Bu degerler Türkiye karasal orman ekosistemi agaç türleri için hektar bazında bildirilen ortalama degerlerden oldukça yüksektir. Subasar orman sonuçları, çevresi alanlarla karsılastırıldıgında, otlak ve tarla topraklarının toplam TOK ve TN miktar ve stokunun daha yüksek (otlak alan) veya yakın (tarla alanı) degerlere sahip oldugu, kızılçam ve kumul alanlarının ise en düsük degerleri gösterdigi belirlenmistir. Karasal orman ekosistemlerinde karbon iliskili çalısmalarda alısılagelmis kullanılan 0-30 cm toprak derinligiyle karsılastırıldıgında, çalısmada 30-130 cm toprak derinliginin TOK ve TA stokunun kızılagaçta aynı sıralamada %58 ve %40?dan, disbudakta %41 ve %45?inden, mesede %52 ve %56?sından, kızılçamda %57 ve %66?sından sorumlu oldugu belirlenmistir. Bu sonuçlar, derin toprak kademelerinin önemli miktarlarda katkıda bulundugunu ve toprak organik karbonu ve toplam azot hesaplamalarında göz ardı edilmemesi gerektigini göstermektedir.