Diyalektik Materyalizm

Abstract

Bu yazıda yabancılaşma ve “insanın üretimi” kavramlarını Marksist teorinin gündemine taşıyan düşünürlerden Henri Lefebvre’in Diyalektik Materyalizm (Le Mate?rialisme Dialectique) isimli kitabı incelenmiştir. Bununla birlikte, düşünürün teorik mirasının diyalektik sürecinde, söz konusu eserde ortaya konan tezlerin izleri sürülmüştür. Lefebvre’in, Hegel’in diyalektik ve yabancılaşma anlayışına yönelik eleştirilerinin yanı sıra, Marx’ın eserlerindeki tarihsel ve diyalektik materyalizm süreçlerinin ve yabancılaşma kavramının izini takip ederek geliştirdiği teorik katkısı tanıtılmıştır. Bu katkıyı, Marksist teoride tarihsel materyalizm, yabancılaşma ve praksisin etkilerinin azaltılmasına karşı duruşu ile kültür, sanat ve gündelik olana dair duyarlılığı üzerinden ortaya koymuştur. Bu çalışma, Marksist literatürde doğanın diyalektiğiyle toplumsal diyalektik ve bütünlüklü insanla çoğulculuk karşıtlıkları ekseninde süregelen tartışmalara Lefebvre’in bakışı üzerinden bir boyut kazandırmayı amaçlamaktadır. Bununla birlikte yabancılaşma karşısında gündeliğin ve sanatın potansiyeline yer açma çabalarını gündeme getirmek de çalışmanın amaçları arasındadır.