Ormancılık faaliyetlerinin kırsal halkın ekonomik ve sosyal yaşamındaki yeri ve önemi: Kütahya orman köylerinde bir araştırma

Abstract

Giriş ve Hedefler Dağlık alanlarda, engebeli arazilerde ve merkezden uzak konumda bulunan orman köylerinde, köylülerin geçiminde ormancılık faaliyetleri önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye’deki orman köyleri, ekonomik, kültürel ve sosyal yapıları bakımından farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar, köylülerin orman işletmesiyle ilişkilerini, ormancılık faaliyetlerine katılım düzeylerini ve ormancılık dışı gelir kaynaklarına yönelimlerini etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, Kütahya’yı temsilen Kütahya merkez ilçeye bağlı Bayat, Kirazlıyayla ve Emrez köylerinde, orman köylüsünün ekonomik durumunu, odun hammaddesi üretimi ve ormancılık dışı gelirlerini, ayrıca orman işletmesiyle olan ilişkilerini incelemektir. Yöntemler Köyler, Kütahya Orman Bölge Müdürlüğü sınırlarında geniş ormanlık alanlara sahip olmaları ve odun üretiminin yoğun şekilde yürütüldüğü yerler arasında bulunmaları nedeniyle seçilmiştir. Bayat, Kirazlıyayla, Emrez köylerinden, basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 100 orman köylüsüne yüz yüze anket çalışması uygulanmıştır. Anket çalışması, 2022 yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler öncelikle betimsel istatistikler yardımıyla değerlendirilmiş, ardından çeşitli sosyo-ekonomik değişken grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunup bulunmadığı Kruskal-Wallis H testi ile incelenmiştir. Farklı olan grup/grupların tespiti ise Duncan testi kullanılarak belirlenmiş ve tüm analizler SPSS (26.0 version) yazılımı ve Excel programı ile yapılmıştır. Bulgular Köylülerin %72’sinin temel gelir kaynağı çiftçiliktir. Ormancılık üretim işlerinden elde ettikleri gelirlerin asgari ücretin altında kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca köylüler, ormancılık faaliyetlerinden bekledikleri gelir seviyesine ulaşamamış olmalarına rağmen, ormancılığı potansiyel gelir kaynağı olarak görmeye devam etmektedirler. Sonuçlar Yöre koşullarına uygun olarak, arıcılık gibi potansiyel ekonomik faaliyetler uygulamaya geçirilmelidir. Odun hammaddesi üretiminin yanında, alternatif gelir kaynakları ve orman ürünleri işleme atölyeleri oluşturulabilir, tarımsal ormancılık üzerine çalışmalar başlatılabilir.