The Appropriation of Islamic Economic Thought into the Conservative Intellectual Climate of Republican Turkey: A Study on Hareket and Diriliş Journals

Abstract

Islamic economic thought emerged in the Indian subcontinent in the first quarter of the twentieth century, and began to be discussed in the Republic of Turkey in the 1950s. Islamic economic thought, which was quickly adopted by Muslim Turkish thinkers and included in the discussions, was widely covered, especially in the widely resonant journals of the period. This study attempts to reveal how the schools of thought led by Nurettin Topçu and Sezai Karakoç, two of the leading figures of conservative thought in Turkey, understood and interpreted Islamic economic thought, and what suggestions they offered in relation to the issues experienced in the historical process. On this occasion, the way in which Islamic economic thought was appropriated by Muslim Turkish thinkers and the interpretations of Islamic economics specific to Turkish geography are also revealed. The database of the study consists of Hareket (1939-1982) and Diriliş (1960-1992) journals, which were important schools of the period that appealed to a wide audience. In this study, the content analysis method, which is one of the qualitative research methods, was adopted and the economic-themed texts in the mentioned journals were determined. Then, the authors' discourses and suggestions on economics in the relevant texts were examined. The basic hypothesis of the study was "Did the Islamic economic thought that emerged in the Indian subcontinent take its place in Turkish economic thought as a purely translation movement or with original interpretations?" The basic finding of the study is that in the articles where the Islamic economic model was proposed against the capitalist economic theory, Islamic economic thought was reinterpreted with the concepts of "Anatolian Socialism" and "Spirit of Resurrection" and took its place in Turkish economic thought.İslâm iktisadi düşüncesi, yirminci yüzyılın ilk çeyreğine tekabül eden dönemde Hint alt kıtasında ortaya çıkmış, Cumhuriyet Türkiye’sinde ise 1950’li yıllar itibariyle konu edilmeye başlanmıştır. Müslüman Türk mütefekkirler tarafından hızlıca benimsenerek, tartışmalara dahil edilen İslâm iktisadi düşüncesi, özellikle dönemin geniş yankı uyandıran dergilerinde oldukça fazla yer almıştır. Bu çalışmada Türkiye’de muhafazakâr düşüncenin önde gelen isimlerinden Nurettin Topçu ve Sezai Karakoç’un önderlik ettiği fikir akımlarının, İslâm iktisadi düşüncesini nasıl anladığı, yorumladığı ve tarihsel süreçte yaşanan meselelerle ilişkili olarak hangi önerileri sunduğu açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu vesileyle, İslâm iktisadi düşüncesinin Müslüman Türk mütefekkirlerince temellük edilme şekli ve İslâm iktisadının Türk coğrafyasına özgü yorumları da ortaya koyulmuştur. Çalışmanın veri tabanını, dönemin geniş kitlelere hitap eden önemli ekollerinden Hareket (1939-1982) ve Diriliş (1960-1992) dergileri oluşturmaktadır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden muhteva analizi yöntemi benimsenmiş olup, ilk elde anılan dergilerde yer alan iktisat temalı metinler tespit edilmiştir. Akabinde ilgili metinlerde müelliflerin iktisada dair söylemleri ve önerileri irdelenmiştir. Araştırmanın temel hipotezini “Hint alt kıtasında ortaya çıkan İslâm iktisadı düşüncesinin, Türk iktisadi düşüncesinde salt tercüme hareketi olarak mı veyahut özgün yorumlamalar beraberinde mi yer almıştır?” sorusu oluşturmuştur. Araştırmanın temel bulgusu ise, kapitalist iktisadi teori karşısında İslâm iktisadı modelinin önerildiği yazılarda, İslâm iktisadi düşüncesinin “Anadolu Sosyalizmi” ve “Diriliş Ruhu” kavramları ile yeniden yorumlanarak Türk iktisadi düşüncesindeki yerini almasıdır.