Duygu düzenleme becerilerini artırmaya yönelik bilişsel davranışçı psikoeğitim programının çeşitli psikolojik değişkenler üzerindeki etkisi

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli bir psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük, gelecek kaygısı düzeyleri, mükemmeliyetçilik ve psikolojik dayanıklılıkları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu çalışmada öntest-sontest ve izleme testi kontrol gruplu deneysel bir desen kullanılmıştır. Çalışma grubu, kamu kurumlarına kayıtlı 24 Türk üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Gönüllüler 12 kişilik bir deney grubuna ve 12 kişilik bir kontrol grubuna rastgele atanmıştır. Deney grubuna sekiz oturumluk, BDT temelli bir psikoeğitim programı çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Program, duygu tanıma, duygu düzenleme, bilişsel çarpıtmalar, ABC modeli, mükemmeliyetçilikle başa çıkma yöntemleri, belirsizliğe tolerans ve psikolojik dayanıklılık konularına odaklanan içeriği kapsamaktadır. Kontrol grubundaki katılımcılar bu süreçte herhangi bir uygulamaya tabi tutulmamıştır. Veriler "Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği", "Duygu Düzenleme Ölçeği", "Üniversite Öğrencilerinde Gelecek Kaygısı Ölçeği", "Büyük üçlü Mükemmeliyetçilik Ölçeği" ve "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği "nden elde edilmiştir. Programın sonunda, deney grubu üyelerinin programa ilişkin bakış açılarını değerlendirmek amacıyla yapılandırılmamış değerlendirme soruları çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Veriler tanımlayıcı istatistikler, tekrarlanan ölçümler ANOVA ile analiz edilmiştir. Kontrol grubu istatiksel olarak anlamlı bir değişim göstermezken, çalışma sonuçları deney grubunun sontest ve izleme testi sonuçlarında kayda değer bir iyileşme olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, BDT temelli psikoeğitim programının üniversite öğrencileri arasında psikolojik dayanıklılığı artırırken uyumsuz mükemmeliyetçiliği, gelecek kaygısını ve belirsizliğe tahammülsüzlüğü etkili bir şekilde azalttığını göstermiştir. Yürütülen çalışmanın hipotezlerinin hepsi analizler sonucu doğrulanmıştır. Programın sonunda yapılan değerlendirmelerde katılımcılar, programın kendilerine yeni içgörüler ve bakış açıları sağladığını, kaygı ve mükemmeliyetçiliği yönetme becerilerini geliştirdiğini ve psikolojik dayanıklılık anlayışını teşvik ettiğini bildirmişlerdir. Araştırma bulguları, BDT temelli yapılandırılmış müdahale programlarının üniversite öğrencilerine bilişsel işlevsellik ve duygu düzenleme konularında etkili bir şekilde yardımcı olabileceğini göstermektedir.The aim of this study was to examine the effect of a Cognitive Behavioral Therapy (CBT)-based psychoeducation program on university students' intolerance of uncertainty, future anxiety levels, perfectionism and psychological resilience. In this study, an experimental design with pretest-posttest and follow-up test control group was used. The study group consisted of 24 Turkish university students enrolled in public institutions. Volunteers were randomly assigned to an experimental group of 12 and a control group of 12. An eight-session CBT-based psychoeducation program was applied online to the experimental group. The program included content focusing on emotion recognition, emotion regulation, cognitive distortions, ABC model, methods of coping with perfectionism, tolerance to ambiguity and psychological resilience. Participants in the control group were not subjected to any application in this process. Data were obtained from the "Intolerance of Ambiguity Scale", "Emotion Regulation Scale", "Future Anxiety Scale in University Students", "Multidimensional Perfectionism Scale" and "Psychological Resilience Scale". At the end of the program, unstructured evaluation questions were administered online to assess the perspectives of the experimental group members regarding the program. Data were analyzed with descriptive statistics and repeated measures ANOVA. While the control group did not show a statistically significant change, the results of the study showed a significant improvement in the posttest and follow-up test results of the experimental group. The results showed that the CBT-based psychoeducation program effectively reduced maladaptive perfectionism, future anxiety, and intolerance of uncertainty while increasing psychological resilience among university students. All of the hypotheses of the study were confirmed by the analyses. In the evaluations conducted at the end of the program, participants reported that the program provided them with new insights and perspectives, improved their ability to manage anxiety and perfectionism, and promoted an understanding of resilience. The findings suggest that CBT-based structured intervention programs can effectively help university students with cognitive functioning and emotion regulation.