BÜTÜNLEŞİK CRITIC VE WASPAS YÖNTEMLERİ İLE ÜLKELERİN E-TİCARET VE SOSYAL MEDYA KULLANIM KRİTERLERİNE GÖRE SIRALANMASI

Abstract

Bu çalışmanın amacı farklı gelişmişlik düzeyindeki 46 ülkenin e-ticaret ve sosyal medya kullanım kriterlerine göre değerlendirilip sıralanmasıdır. E-ticaret kullanımı için belirlenen altı kriterin ve sosyal medya kullanımı için belirlenen beş kriterin önem ağırlıkları CRITIC yöntem kullanılarak hesaplanmıştır. Daha sonra ülkelerin sıralaması ise WASPAS yöntemi ile yapılmıştır. Ülkelerin sıralama değerlerinin birbirlerinden farklı olma durumunun istatistiksel olarak da ortaya konulması amacıyla sıralama değerlerine Spearman sıra korelasyonu analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre e-ticaret kullanımında ABD, Güney Kore, İngiltere, Çin, İsviçre, İrlanda, Danimarka gibi görece daha gelişmiş ülkeler üst sıralarda yer alırken Kenya, Nijerya, Mısır, Fas, Gana gibi görece az gelişmiş ülkeler daha alt sıralarda yer almaktadır. Sosyal medya kullanımı sıralamasında ise Filipinler, Brezilya, Kolombiya, Malezya, Arjantin, Endonezya, Vietnam gibi görece az gelişmiş ülkeler üst sıralarda yer alırken, Fransa, İtalya, Almanya, Hollanda, Japonya ve Güney Kore gibi görece daha gelişmiş ülkelerin alt sıralarda yer almaktadır.This study aims to evaluate and rank countries according to e-commerce and social media usage criteria. The weights of six e-commerce and five social media criteria were calculated using the CRITIC method. After that, the countries were ranked with the WASPAS method. Also, Spearman rank correlation analysis was applied to the results to reveal the statistical difference between the ranking values of the countries. According to the results of the analysis relatively more developed countries such as the USA, South Korea, England, China, Switzerland, Ireland, and Denmark are at the top in e-commerce usage. However, relatively less developed countries such as Kenya, Nigeria, Egypt, Morocco, and Ghana are in the lower ranks. In the ranking of social media usage, while relatively less developed countries such as the Philippines, Brazil, Colombia, Malaysia, Argentina, Indonesia, and Vietnam are at the top, relatively more developed countries such as France, Italy, Germany, the Netherlands, Japan, and South Korea are at the bottom.