İklim Değişikliğiyle Mücadelede Ulusal Politikaların Uluslararası Yansımaları: Çin ve ABD Stratejilerinin Karşılaştırmalı Analizi

Abstract

Dünyanın en büyük iki ekonomisi ve en yüksek sera gazı emisyonu üreten ülkeleri olan ABD ve Çin’in iklim değişikliği stratejileri, uluslararası müzakerelerin kaderini belirlemektedir. Politik öncelikler, endüstriyel yapılar ve ulusal çıkarlar bu çatışmaların merkezinde yer alarak kapsamlı bir uluslararası iklim anlaşmasına ulaşmayı engellemektedir. ABD ve Çin’in gelişmişlik seviyelerine uygun sorumlulukları üstlenmeleri beklenirken, ulusal iklim politikaları bu iki ülkenin gerekli sorumluluğu almakta isteksiz olduğunu göstermektedir. İklim diplomasisi süreçleri her iki ülke için de iyi başlamamış ve yaşanan duraksamalar uluslararası müzakerelere yansımıştır. ABD, Kyoto Protokolü’nden iç siyasetteki partizan ayrılıklar nedeniyle çekilmiş ve sonraki iklim stratejileri iktidara gelen yönetimin parti ideolojisine göre şekillenmeye devam etmiştir. Çin ise iklim stratejilerini başlangıçta göz ardı etmiş, konuyu meteoroloji kurumuna devretmiş ve ancak sorunun ciddiyeti arttıkça kurumsal reformlara gitmiştir. Çin ve ABD’nin karbon emisyonları konusunda yasal yükümlülükler oluşturmadaki liderlik eksikliği, daha geniş perspektifte uluslararası toplumu etkilemiştir. Bu iki büyük gücün stratejik yaklaşımları, diğer devletler için model oluşturabilir ve küresel ölçekte bir katalizör etkisi yaratabilir. Ancak stratejik güvensizlik ve ikili farklılıklar uzlaşmayı zorlaştırmaktadır. Ulusal çıkarlar, endüstriyel yapılar ve siyasi öncelikleri arasındaki farklılıklar, ABD ve Çin arasındaki güvensizlik, müzakere süreçlerinde yeni çatışma konuları doğurmaktadır. Bu dinamikler, iklim diplomasisinin seyrini olumsuz yönde etkilemeye devam etmektedir. Bu nedenle, ABD ve Çin’in ulusal iklim politikaları, uluslararası müzakerelerin siyasi açıdan bağlayıcı sonuçlar vermesini engellemektedir.