Karacabey subasar orman ekosistemlerinde ormancılık faaliyetlerinin toprak CO2 ve CH4 salınımına etkisi

Abstract

Karacabey subasar ormanlarında, ormancılık faaliyetlerinin toprak karbondioksit (CO2) ve metan (CH4) gazı salınımına etkisi, mayıs ve eylül ayları arasında gerçekleştirilen ölçümlerle belirlenmeye çalışılmıştır. Toprak CO2 ve CH4 salınım miktarı ve salınımına etkisi olan temel faktörleri ortaya koymak amaçlı, arazi çalışmaları, ormancılık faaliyetlerinin yapıldığı ve yapılmadığı doğal kızılağaç (Alnus glutinosa L. Gaertn.) ve dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.) meşcerelerinin c ve d gelişme çağlarında gerçekleştirilmiştir. Toprak CO2 salınımı statik (soda kireç) yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ek olarak, çalışmanın başında (mayıs) ve sonunda (eylül) dinamik yöntemle (LI-8100A, LI-COR ölçüm cihazıyla) CO2 salınım ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Toprak CH4 salınımı ise statik yöntemle (closed static chamber method) ölçülmüştür. Çalışma alanlarının meşcere ve toprak özellikleri yanında toprak penetrasyon direnci (TPD) taşınabilir elektronik penetrometre yardımıyla belirlenmiştir. Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleştiği topraklarda belirlenen yüksek hacim ağırlığı ve TPD değerleri, alanların sıkışmaya maruz kaldığını göstermiştir. Toprak CO2 salınımı ormancılık faaliyetlerinin olduğu alanlarda daha yüksek bulunmuştur. Doğal alanlarda, CO2 salınımı dişbudak için 1.298 ile 1.723 g C m-2 g-1, kızılağaç için 1.011 ile 1.368 g C m-2 g-1, arasında değişirken, üretim alanlarında bu değerler dişbudak için 1.658 ile 2.687 g C m-2 g-1, kızılağaç için 1.112 ile 1.987 g C m-2 g-1, arasında belirlenmiştir. Toprak CH4 salınımı, tezat olarak, doğal alanlarda daha yüksek tespit edilmiştir. Doğal alanlarda, CH4 salınım değerleri dişbudak için 0.198 ile 0.726 mg C m-2 h-1, kızılağaç için 0.124 ile 0.511 mg C m-2 h-1, arasında değişirken, üretim alanlarında bu değerler dişbudak için 0.054 ile 0.278 mg C m-2 h-1, kızılağaç için 0.022 ile 0.197 mg C m-2 h-1, arasında belirlenmiştir.