Ticari meyve sularında pestisit kalıntılarının LC-MS/MS ile belirlenmesi ve maruziyet risklerinin değerlendirilmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorOral, Rasim Alper
dc.contributor.authorAyyıldız, Kübra
dc.date.accessioned2026-02-08T15:48:39Z
dc.date.available2026-02-08T15:48:39Z
dc.date.issued2025
dc.departmentBTÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractGıda güvenliği, halk sağlığının korunmasında kritik öneme sahip konuların başında gelmektedir. Tarımsal üretimde yaygın olarak kullanılan pestisitlerin, gıda ürünlerinde kalıntı bırakması ise bu alandaki temel risk faktörlerinden biridir. Özellikle çocuklar gibi hassas gruplar için pestisit kalıntılarına maruz kalma riski daha yüksek olup, bu durum meyve suları gibi sık tüketilen ürünlerde daha da önem kazanmaktadır. Bu çalışma, Türkiye piyasasında ticari olarak satılan meyve sularında pestisit kalıntılarının varlığını belirlemek ve bu kalıntıların insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini akut ve kronik risk değerlendirmeleriyle ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bursa ilinden temin edilen 70 farklı meyve suyu örneğinde, toplam 460 pestisit etken maddesi analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, portakal, nar ve üzüm sularında pestisit kalıntısı sıklığı diğer meyve sularına kıyasla daha yüksek bulunmuştur. En sık tespit edilen pestisitler arasında acetamiprid, spirotetramat, pyrimethanil ve imazalil yer almıştır. Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda, bazı pestisitlerin özellikle çocuklar için hem akut hem de kronik maruziyet açısından güvenli sınırların üzerinde değerlere ulaştığı belirlenmiştir. Bu bulgular, meyve sularında pestisit kalıntılarının varlığının güncelliğini koruduğunu ve özellikle hassas tüketici grupları için sağlık riski oluşturabileceğini göstermektedir. Çalışma, pestisit kontaminasyonunu önlemeye yönelik iyi tarım uygulamaları, mevzuat düzenlemeleri ve etkili denetim mekanizmalarının önemine dikkat çekmektedir.
dc.description.abstractFood safety is a critical issue in protecting public health. The amount of pesticides commonly used in agricultural production and the associated long-term costs are one of the main risks in this area. The risk of exposure to pesticide residues is particularly high for vulnerable groups such as children, and this becomes even more significant for frequently consumed products such as fruit juices. This study was conducted to determine the persistence of pesticide residues in commercially available fruit juices produced in Türkiye and to identify the potential impact of these residues on human health through acute and chronic risk assessments. A total of 460 pesticide active ingredients were analyzed in 70 different fruit juice samples from Bursa province. Based on the analysis performance, pesticide expenditure efficiency in orange, pomegranate, and grape juices was higher than in other fruit juices. The most frequently detected pesticides included acetamiprid, spirotetramat, pyrimethanil, and imazalil. The risk assessment determined the time it takes for some pesticides to reach safe levels for both acute and chronic exposure, particularly for children. These findings indicate that pesticide residues persist in fruit juices and may pose a health risk, particularly for those with sensitive separation. The studies highlight the importance of developing good agricultural practices, legislation, and effective controls to address pesticide contamination.
dc.identifier.endpage81
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861rFs4GtoUvTQuNELw876MYX23PcA1mt0y8Fl7IDJRWh_
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12885/6271
dc.identifier.yoktezid961062
dc.language.isotr
dc.publisherBursa Teknik Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260207
dc.subjectGıda Mühendisliği
dc.subjectFood Engineering
dc.titleTicari meyve sularında pestisit kalıntılarının LC-MS/MS ile belirlenmesi ve maruziyet risklerinin değerlendirilmesi
dc.title.alternativeDetermination of pesticide residues in commercial fruit juices by LC-MS/MS and assessment of exposure risks
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu