TÜRKİYE’DE DÖVİZ KURU DALGALANMALARI VE SATIN ALMA GÜCÜ İLİŞKİSİ: PERAKENDE SEKTÖRÜ UYGULAMASI

Abstract

Farsça bir kelime olan perakende kelimesi ürünlerin tek tek ve yavaş yavaş satılması olarak Türkçe’ye çevrilmiştir. Bir diğer ifadeyle bu durum satış olabilmesi için, sektörün ekonomik gelişmelerden doğrudan etkilenmesi anlamına gelmektedir. Ekonomik faaliyetler açısından önemli bir gösterge olan perakende sektörü ve ilgili endeksleri ülkemizde yaşanan döviz hareketlerinden önemli oranda etkilenmektedir. Ülkemizde ticaretin önemli bir bölümü dolar ve euro kullanımı ile gerçekleşmektedir. Ülkemizde yaşanmakta olan döviz kurundaki hareketlilik, özellikle ithal edilen malların fiyatlarına ve ham maddenin maliyetine etki etmekte ve tüketicilerin yönelimlerini de değiştirmektedir. Sadece döviz kurundaki hareketlilik sektöre etki etmemekle birlikte, diğer faktörlerde (işsizlik oranı, enflasyon, büyüme oranları, kişi başına düşen milli gelir) reel ve perakende sektörlerinde ciroya etki yapmaktadır. Perakende sektörünün ekonomi açısından önemi ve döviz kurlarında yaşanan değişimlerin etkisinin incelenmesi ise genel olarak tüketim ve tüketici davranışları açısından da ele alınması gereken bir konudur. Bu çalışmada, son dönemlerde döviz kurunda ciddi hareketlilikler yaşanması üzerine diğer etkenler göz ardı edilerek, perakende sektörüne (mağazacılık) döviz kurundaki (dolar kuru) yükseliş/azalışın etkisi araştırılmıştır. Çalışmada perakende sektörü, dolar kurundaki dalgalanmalar bir perakende şirketi açısından mercek altına alınmış, 2016-2018 dönemini kapsayan 3 yıla ait dolar kurundaki dalgalanmaların satışa etkisi incelenmiştir. Bunun sonucu olarak dışa bağımlılığın ekonomimiz üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Analiz sonucunda dolar kurunun firmanın cirosu ile ilişkisi ortaya konulmuştur. Aralarında pozitif yönlü kuvvetli bir ilişki mevcuttur. Dolar kuru ile ciro birlikte azalmakta veya artmaktadır.The word retail comes from the Persian language, and it is translated into Turkish as the products sold slowly, either individually or collectively. As a result, it means that the sector is directly affected by economic developments to ensure sales. An important part of trade in our country takes place with the use of dollars and euros. The volatility in the exchange rate in a country affects especially the prices of imported goods and the cost of raw materials, and thus consumer orientation changes. The exchange rate volatility does not only affect the sector, but also the turnover in the real sector. Other factors (unemployment rate, inflation, growth rates, per capita income) have been overlooked due to the recent volatility in exchange rates, and the rise and decrease in the exchange rate in the retail sector is investigated. In our study, the retail sector, the fluctuations in the dollar exchange rate and the section of the branch of a private retail company is examined and the impact of the fluctuations in the dollar exchange rate on sales is examined. In addition, the effect of external dependence on our economy is investigated. As a result of the analysis, the relationship between the dollar exchange rate and the turnover of the firm is revealed. There is a strong positive relationship between them. To sum up, the dollar rate and turnover decrease or increase together.