Dünyada ve Türkiye’de kent ormancılığının ortaya çıkışı ve gelişimi

Abstract

Dünyada olduğu gibi ülkemizde de gerek teknolojideki gelişmeler, gerekse hızlı nüfus artışı ve kentleşmeye bağlı olarak, özellikle metropollerde yoğun iş temposu ve monotonlaşma insanların doğal alanlara ve özellikle ormanlık alanlara olan talebini artırmıştır. Bu çalışmada, gelişmiş ülkelerde ve Ülkemizde kent ormanı/ormancılığı kavramının, Dünyada ve Türkiye’de kent ormancılığının ortaya çıkışının, Türkiye’de kurulan kent ormanlarının, Türkiye’de kent ormanlarının yasal durumu ve yönetiminin, Ülkemizde kent ormanı/ormancılığı ile ilgili ortaya çıkan sorunlar ve önerilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Konuların incelenmesi ve Değerlendirilmesinde kent ormanı/ormancılığı ile ilgili her türlü literatürden, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) gibi kuruluşlar tarafından tutulan kayıtsal verilerden ve Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) 2007’den beri düzenli olarak her yıl yayınladığı “Ormancılık İstatistikleri"nden faydalanılmıştır. Ülkemizde 2003 yılından itibaren ortaya konulan “kent ormanı” projesi ile hızlı bir şekilde birçok il veya ilçe merkezinde kent ormanları kurulmaya başlanmıştır. Ülkemizde kurulan kent ormanı sayısı 2016 yılında toplam 10.550,0 ha alanda 145 adete ulaşmışmış olup, 2019 yılında bu sayı 134’e düşmüştür. Ülkemizde 16 yıllık süreçte bu kadar fazla kent ormanının kurulmuş olmasının olumlu yanları olduğu kadar olumsuz tarafları da bulunmaktadır. Kent halkının rekreasyonel ihtiyaçlarının karşılanması ve yaşam standardının yükseltilmesi kent ormanı kurmanın olumlu tarafı olarak değerlendirilebilir. Bu alanlarda doğal yapıya uymayan yapı ve tesislerin yapılması kent ormanı veya kent ormancılığı anlayışına ters düşmektedir. Diğer taraftan gelişmiş ülkelerin kent ormanı tanımları dikkate alındığında, OGM tarafından bir sahanın kent ormanı ilan edilerek “tabela kent ormanı” kurulmuş olması, bu sahanın diğer kent içi ve civarındaki orman mesire yerlerinden ve yeşil alanlardan ayrı tutulmasını sağlamamaktadır. Aslında kent içi veya civarında yer alan diğer orman mesire yerleri ve yeşil alanlar kent ormancılığına hizmet etmektedir ve kent ormanı kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.