Bursa Karacabey subasar ormanlarının dişbudak ve kızılağaç türlerinin kök kütlesi ve kök karbon ve azot stoklarının araştırılması

Abstract

Yapılan çalışma ile birlikte ülkemizde gerçekleştirilen biyokütle çalışmalarında eksik bırakılmış bir konu olan subasar ormanlarındaki toprak altı kök miktarı ve kök karbonu ile kök azot stoklarına dair dişbudak ve kızılağaç saf meşcerelerinden ilk veriler elde edilmiş ve yapılan çalışma ile toprak üstü biyokütlenin yanında, toprak altı kök biyokütlesinin de subasar ormanlarda görülen yüksek orandaki organik karbon ve azot birikiminin önemli sebepleri arasında olduğu ortaya konulmuştur. Burada gerçekleştirilen tez çalışmasının temel amacı, Karacabey subasar ormanlarının toprak altı biyokütle üretiminin önemli bir bileşeni olan kök miktarı üzerine odaklanarak, subasar ormanlarının kök kütlesi, kök karbon ve kök azot stoklarının sayısal verilerle ortaya konulması yanında ağaç türünün ve meşcere gelişim çağlarının etkisinin belirlenmesine yöneliktir. Çalışmada örneklemeler kızılağaç için ince ağaçlık ve orta ağaçlık çağ sınıfı gösteren meşcerelerden, dişbudak için ince ağaçlık, orta ağaçlık ve kalın ağaçlık çağ sınıfı gösteren meşcerelerden alınmıştır. Bu amaçla, 5 meşcere tipinde (Kzc, Kzd, Dşc, Dşd, Dşe) ve her meşcere tipinden 3 olmak üzere toplam 15 ağacın kökleri ekskavatör yardımıyla sökülmüş, ağaç söküldükten sonra oluşan çukur içinde kalan kökler ise elle toplanmış, çuvala konularak BTÜ Orman Fakültesi Toprak İlmi ve Ekoloji ABD laboratuvarına taşınmıştır. Sonrasında kökler çaplarına göre <1 cm, 1-4 cm ve >4 cm olacak şekilde sınıflandırılmış ve tartılmıştır. Her bir çap sınıfının içerdiği karbon ve azot yüzdeleri belirlenmiş ve çap sınıfı kök miktarı ile çarpılarak önce örnek ağaçlardaki karbon ve azot miktarı, daha sonra bir hektar alandaki karbon ve azot stoku hesaplanmıştır. Dişbudak ve kızılağaç meşcerelerindeki kök karbon yüzdeleri, diğer çalışmalara kıyasla biraz daha az bulunmuştur, dişbudak ve kızılağaç meşcerelerindeki köklere ait azot yüzdeleri ise diğer çalışmalara kıyasla 1 cm'den ince çaplarda daha az bulunurken, 1-4 cm arasında çapa sahip köklerde benzer oranda bulunmuş. Çapı 4 cm'den kalın olan köklerde ise daha fazla bulunmuştur. Yapılan çalışma ile elde edilen verilere göre, subasar ormanların karasal ormanlara kıyasla çok daha fazla kök karbon ve azot stoku bulunmaktadır.With the study, the first data were obtained from pure ash and alder stands on the amount of roots and root carbon and root nitrogen stocks in floodplain forests, which is a subject ignored in biomass studies carried out in our country and in this study, it has been revealed that besides above-ground biomass, below- ground root biomass is among the important causes of high organic carbon and nitrogen accumulation in floodplain forests. This present study aimed at determining the root mass, root carbon and root nitrogen stocks of flooded forests with numerical data as well as to determine the effect of tree species and stand development ages Root amount. For this purpose, the roots of a total of 15 trees from 5 different stand types (Alc, Ald, Asc, Asd, Ase) were removed from the soil by using an excavator, and the remaining roots were collected by hand. After that, all root samples were brought to the Soil Science and Ecology Lab. The samples were classified into three categories (<1 cm, 1-4 cm, > 4 cm) and weighed. The carbon and nitrogen percentages contained in each diameter class were determined and the diameter class was multiplied by the root amount to calculate the carbon and nitrogen amount in the sample trees and then the carbon and nitrogen stock in 1-hectare area. Root carbon percentages in ash and alder stands were slightly lower than in other studies. While nitrogen percentages of roots in ash and alder stands were less than 1 cm in diameter compared to other studies, it was found similar in roots with diameters between 1-4 cm. It was found more in roots over 4 cm in diameter. According to the data obtained from the study, flooded forests have much more root carbon and nitrogen stocks compared to terrestrial forests. With the study, it has been determined that flooded forests have much more root carbon and nitrogen stocks compared to terrestrial forests.