İran ve Suudi Arabistan Rekabetinin İsrail ve Filistin Sorunu Üzerinden Analizi

Abstract

İran ve Suudi Arabistan, Ortadoğu bölge politikasında Filistin Meselesi ve diğerbirçok meseleye yönelik farklı bakış açısına sahiptir. Ortadoğu’da İsrail’in varlığıve bazı bölge devletlerinin İsrail ile ilişkileri büyük tartışmalara yol açmıştır. Birkısım devletler, İsrail’i bölgesel bir aktör olarak tanımlarken diğer devletler ise,meşru bir devlet olarak dahi kabul etmemişlerdir. 1979 İran Devrimi’ne kadar İranve Suudi Arabistan’ın ABD liderliğinde müttefik olması ikili ilişkilerin istikrarlıdevam etmesine katkı sağlamıştı. İran Devrimi sonrası yeni rejimin öncelikli hedefiİsrail ile ilişkileri sonlandırmak olmuş ve bu anlamda Filistin sorunu İran tarafındanOrtadoğu’daki nüfuzunun yayılması için kullanılmıştır. İran ve Suudi Arabistanilişkilerinin gittikçe karmaşıklaşarak devam ettiği son kırk yılda İsrail’e yönelikyaklaşım ve Filistin sorununa bakış farklılıkları ikili ilişkilerin analizinde önemli birveri olmaktadır. Bu çalışmada İran ve Suudi Arabistan arasındaki istikrarsız ilişkilerİsrail ve Filistin sorunu üzerinden incelenmiştir. Çalışmanın temel argümanı, İranve Suudi Arabistan’ın İsrail ve Filistin sorunu üzerinden sürdürdükleri rekabetinnormatif ve ahlaki gerekçelerin yanında bölgesel güç ve nüfuz elde etme gibigerçekçi yaklaşımlar ile ilgili olduğudur.