Türkiye’nin Akdeniz iklim bölgesindeki maki vejetasyonu ve koruma ve ormancılık uygulamaları için öneriler

Abstract

Maki ekosistemleri, Türkiye ormancılığındaki en belirsiz ve tartışmalı vejetasyon tipidir. Araştırma makalemiz Türkiye’nin Akdeniz iklimi altındaki bölgelerde yer alan ekosistemlerin tanımlanması ve sınıflandırması ile son yüzyılda Türkiye ormancılığındaki makiliklerin yasal statülerin değişimini ortaya koymayı amaçlamıştır. Makiliklerin tanımı ve sınıflandırılması birçok çalışmaya göre değişiklik göstermektedir, hatta Türkiye’deki maki vejetasyonu dağılımı bile tam olarak net değildir. Bunun yanı sıra, seneler içinde makiliklerin yasal statüsünde de birçok defa değişiklik yaşanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin erken dönemlerinde makilikler ormandan sayılırken, son anayasa değişiklikleri ile makilik alanların, uygun görülmesi halinde, tarım arazisinde dönüştürülmesine izin verilmektedir. Ayrıca, yangınla mücadele kapsamında tıraşlama kesim bile teşvik edilmektedir. Bu ekosistemlerin ekolojik ve biyolojik çeşitliliği ile karbon yutağı görevi göz önüne alındığında, kızılçam ormanlarına dönüştürülmeleri, yangın sonrası onarımı, iklim değişikliğine karşı direnç ve direngenlik durumları dahil makiliklerin yönetimi için yeni bir planlama ve koruma yaklaşımı geliştirilmelidir.Maquis ecosystems are among the most uncertain and controversial vegetation types within Turkish forestry. Our review aims to describe and classify these ecosystems in Mediterranean-climate regions of Türkiye, shedding light on the evolution of their legal status in Turkish forestry since the last century. We emphasize their conservation importance and the neglect when compared to pine forests. The description and classification of maquis vary according to many studies, and even the distribution of maquis vegetation in Türkiye has not been fully clarified. Additionally, the legal status of maquis has changed many times over the years. While maquis were considered forests in the early years of the Republic of Türkiye, recent constitutional amendments allow maquis areas to be converted into agricultural land if it is deemed beneficial. Furthermore, clear-cutting is even encouraged for firefighting purposes. Given the rich ecological and biological diversity of these ecosystems and their role as carbon sink, a novel management and conservation approach for the management of maquis including conversion to Turkish pine forests, post-fire restoration, resilience and resistance to climate change should be developed.