HİZMET SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN İŞLETME YÖNETİCİLERİNİN, MİNTZBERG TAKSONOMİSİNE GÖRE ÜSTLENDİKLERİ ROLLERİN, İNSAN KAYNAKLARININ İÇSELLİK VE DIŞSALLIK STATÜSÜ ALGISINA ETKİSİ: BİR UYGULAMA

Abstract

Hizmet sektöründe faaliyet gösteren örgütlerde, çalışanların müşterilerle yüz yüze olmalarından dolayı, insan kaynaklarının davranışsal yaklaşımlarla örgütle bütünleştirilmesi, büyük önem arz etmektedir. İçsellik ve dışsallık statüsü, bu davranışsal yaklaşımlar arasındadır. Değerli olduğunu ve önemli görevler üstleneceğini düşünen çalışan, içsellik statüsü elde edip performansını yükseltmektedir. Dışsallık statüsü algısına sahip olan çalışan ise, düşük performansa sahip olmakta ve dolayısıyla sunduğu hizmetin kalitesini düşük tutarak örgütsel etkinliği olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bununla beraber çalışan, liderinin sergilediği rol bağlamında da örgüt içerisindeki statüsünü algılamakta ve içsellik ya da dışsallık statüsü hissedebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, hizmet sektöründe faaliyet gösteren örgütlerin yöneticilerinin Mintzberg taksonomisine göre üstlendikleri rollerin, çalışanların içsellik ve dışsallık statüsü algısına etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, hizmet sektöründe faaliyet gösteren zincir bir otelin Yalova halkasında anket uygulaması yapılmış olup anketler; Sharp’ın (1993) 46 adet sorudan oluşan ve yöneticilerin örgütteki rollerini belirlemeyi hedefleyen Yönetici Rolleri Ölçeği; Stamper ve Masterson (2002) tarafından geliştirilen ve 6 ifadeden oluşan, çalışanların içsellik ve dışsallık algılarını ölçmeye yönelik Algılanan Örgütsel Aidiyet Ölçeği –AADve demografik sorulardan oluşturulmuştur. Ulaştırılan 150 adet anketten 108 adet geri dönüş alınmış olup veriler SPSS 20.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, karar verici ve bilgilendirici rollerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığını gösterirken, kişilerarası rollerin aidiyet algısı üzerinde azaltıcı bir etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur.The integration of human resources with the organization via behavioural approaches, constitutes great importance in the organizations that are active in service sector; because of the fact that the employees are in face-to-face interaction with customers at most of their times. Endogeneity and exogeneity status is one of these approaches. A member who feels belonged to the organization and given important responsibilities; acquires endogeneity status and thus enhance performance. On the other hand, a member who acquires exogeneity status will feel the same interaction in a negative way and thus, organizational efficiency will be affected in a negative way because of the low quality of the service. Along with this, the member of the organization perceives these statuses, in accordance with the adopted and displayed roles by the leader. In this sense, the purpose of this study is to research the effect of managerial roles, which are cathegorized by Mintzberg, adopted by leaders on employees’ perception of endogeneity and exogeneity status. For this purpose, survey method is applied in Yalova branch of Ramada Hotels. The survey consists Sharp’s (1993) Managerial Roles Scale, which aims at classifying managerial roles with 46 items; Perceived Insider Status Scale of 6 items developed by Stamper and Masterson (2002), which aims at measuring the employees’ endogeneity and exogeneity status perception; and demographical questions. A total of 150 surveys are delivered and 108 participants have responded to the surveys. The data gathered is analysed by SPSS 20.0 package programme. The findings show that while the decision-maker and informative roles do not have a statistically meaningful effect on perceived insider status of employees, interpersonnel roles have a decreasing effect on perceived insider status of employees.