Uluslararası siyasetin değişen yapısı: Yeni bir hegemonya aracı olarak BRICS (2008-2023)

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorÇakırca, Burak
dc.contributor.authorToprak, Sercan
dc.date.accessioned2026-02-08T15:48:39Z
dc.date.available2026-02-08T15:48:39Z
dc.date.issued2025
dc.departmentBTÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractBu tez çalışmasında 2008 küresel krizi ile birlikte ortaya çıkan BRICS'in 2008-2023 arası dönemi ve uluslararası sisteme etkileri incelenmiştir. 2008 küresel krizi ile birlikte ABD'nin uluslararası sistem içerisindeki hegemonyası gerilemeye başlamış, buna karşın Çin'in uluslararası sistem içerisindeki etkisi artmaya başlamıştır. ABD'nin uluslararası sistemdeki gerilemesine karşın Çin'in artan etkisi aynı zamanda Çin'in uluslararası sistemdeki ABD hegemonyasına meydan okumaya başlamasına da neden olmuştur. BRICS'in böyle bir konjonktür içerisinde kurulmuş olması BRICS'in uluslararası sistem içerisinde yaşanabilecek hegemonya değişiminde aracılık misyonu üstlendiğini ve hem BRICS üyesi ülkeler arasında hem de uluslararası sistemdeki artan etkisi açısından bakıldığında ABD ile rekabet edebilecek gücün Çin olduğu görülmektedir. Bu açıdan uluslararası sistemde ABD hegemonyası yerine Çin hegemonyası kurulacağı, yeni hegemonya kurulumunda BRICS'e düşen rol, BRICS'in hedefleri ve örgütün kurmuş olduğu Yeni Kalkınma Bankası düşünüldüğünde BRICS'in yeni bir bağımlılık ilişkisi yaratacağı da açıktır. Diğer yandan ABD'nin uluslararası sistem ve uluslararası ticaret üzerindeki hegemonyasının tesis edilmesi açısından dolar hakimiyeti, IMF ve DB gibi uluslararası finansal örgütlerin önemli misyonlar üstlendikleri ve bunların İkinci Dünya Savaşı'nın bittiği yıl olan 1945 sonrası dönemde kuruldukları düşünüldüğünde uluslararası sistemde yetmiş sekiz yıllık bir ABD hegemonyasının bulunduğu, 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından uluslararası sistemdeki tek güç olduğu düşünüldüğünde uluslararası sistemdeki hegemonya değişiminin bugünden yarına gibi kısa bir sürede gerçekleşmeyeceği, ancak uzun vadede gerçekleşeceği ve Çin'in yeni hegemonik güç olacağı belirtilebilir. Dolayısıyla bu tez çalışmasında uluslararası sistemdeki ABD hegemonyasının zayıfladığı ve Çin'in etkisinin arttığı sonucuna ulaşılmış olmasının yanı sıra BRICS'in hem uluslararası sistemdeki hegemonya değişiminde rol üstleneceği hem de gelişmekte olan ülkeler açısından bir kurtarıcı olmasından ziyade söz konusu ülkeler üzerinde Yeni Kalkınma Bankası ve belki ileride kurulacak yeni kurumları ile nüfuz oluşturmaya çalıştığı ve yeni bir bağımlılık ilişkisi yaratacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra BRICS üyesi ülkelerin özellikle Afrika gibi ülkeleri sömürdükleri sonucuna da ulaşılmıştır. Dolayısıyla BRICS gelişmekte olan veya gelişmemiş ülkeler açısından bir kurtarıcı işlevi üstlenmemekte, aksine ülkelerin ABD'ye olan ve yıllardır süren bağımlılıklarını değiştirerek, Çin'e bağımlı hale getirmeye çalışmaktadır. Bu açıdan da BRICS'in ABD ve Batı egemenliğindeki diğer örgütler gibi bir işleve ve misyona sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
dc.description.abstractThis thesis examines the BRICS formation that emerged with the 2008 global financial crisis and its impact on the international system during the period between 2008 and 2023. With the onset of the crisis, the hegemony of the United States within the international system began to decline, while China's influence started to rise. As U.S. dominance waned, China's growing role in the system also led it to begin challenging American hegemony. The fact that BRICS was established within such a conjuncture suggests that it has assumed a mediating role in a potential shift of global hegemony. Considering both the increasing influence of BRICS among its member states and in the wider international system, it is evident that China is the only power capable of competing with the United States. In this context, it is argued that U.S. hegemony may be replaced by Chinese hegemony, and that BRICS plays a significant role in the establishment of a new hegemonic order. Given BRICS's goals and the establishment of institutions such as the New Development Bank, it becomes clear that BRICS is also creating a new form of dependency. On the other hand, U.S. hegemony in the international system and global trade has been largely maintained through dollar dominance and institutions like the IMF and World Bank, which were founded after the end of World War II in 1945. This indicates that the United States has sustained its global dominance for 78 years. After the collapse of the Soviet Union in 1991, the U.S. emerged as the sole superpower. Therefore, it can be stated that a hegemonic transition in the international system will not happen overnight, but rather over the long term, with China gradually becoming the new hegemonic power. In conclusion, this thesis argues not only that U.S. hegemony is weakening and China's influence is increasing, but also that BRICS will play a role in the transition of global hegemony. However, rather than acting as a savior for developing countries, BRICS—through the New Development Bank and possibly through future institutions—seeks to expand its influence and establish a new form of dependency. Furthermore, it is concluded that BRICS member states have also been involved in the exploitation of countries, particularly in regions such as Africa. Therefore, BRICS does not function as a liberating force for developing or underdeveloped nations; rather, it appears to be shifting these countries' long-standing dependency from the United States to China. In this regard, BRICS seems to fulfill a role and mission similar to that of other Western-dominated institutions.
dc.identifier.endpage140
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861vDmTK79_IdOIrDSDjNBOdJhXGra2miwWiyvlV_HyceS
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12885/6275
dc.identifier.yoktezid969218
dc.language.isotr
dc.publisherBursa Teknik Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260207
dc.subjectEkonomi
dc.subjectEconomics ; Siyasal Bilimler
dc.titleUluslararası siyasetin değişen yapısı: Yeni bir hegemonya aracı olarak BRICS (2008-2023)
dc.title.alternativeThe changing structure of international politics: BRICS as a new hegemony tool (2008-2023)
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu