Z Kuşağının Sahte Sosyal Medya İçeriklerini Alımlama Biçimlerine Dair Bir Araştırma

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorKiraz, Ersel
dc.date.accessioned2026-02-08T15:03:26Z
dc.date.available2026-02-08T15:03:26Z
dc.date.issued2025
dc.departmentBursa Teknik Üniversitesi
dc.description.abstractBu çalışma, Z kuşağı sosyal medya kullanıcılarının sahte içerikleri nasıl anlamlandırdığını Stuart Hall’un kodlama/kod açma modeli çerçevesinde incelemektedir. Nitel araştırma deseninde yürütülen çalışmada, amaçlı örneklemle seçilen 18 katılımcıya COVID-19, deprem/komplo ve Milli Piyango hilesi temalı dört sahte sosyal medya iletisi gösterilmiş; katılımcıların bu içeriklere yönelik algıları derinlemesine görüşmeler yoluyla analiz edilmiştir. Bulgular, Z kuşağı kullanıcılarının tekil ve homojen bir alımlama profili sergilemediğini; içerik türü, bilgi kaynağına duyulan güven, bilişsel önyargılar ve toplumsal bağlamın etkisiyle eleştirel ve hâkim okuma pozisyonları arasında geçiş yaptıklarını göstermektedir. Sağlık temalı içerikler en yüksek düzeyde eleştirel okumayı tetiklerken, deprem ve Milli Piyango paylaşımları katılımcıları belirgin biçimde ikiye bölmüştür. Eleştirel okumayı artıran unsurlar; kaynaksızlık farkındalığı, bilimsel bilgiye aşinalık, teyit pratikleri ve manipülasyon göstergelerini tanıma becerisidir. Buna karşılık hâkim okumayı besleyen dinamikler; mevcut inançlarla uyum, otoriteye güven, tekrarlama etkisi ve komplo kültürünün gündelik söyleme yerleşmiş olmasıdır. Sonuçlar, yanlış bilgiyle mücadelede yalnızca doğrulama mekanizmalarının değil, eleştirel düşünme, bilişsel önyargı farkındalığı ve dijital medya okuryazarlığının güçlendirilmesinin gerekliliğine işaret etmektedir.
dc.identifier.doi10.64802/isauicder.1831878
dc.identifier.endpage96
dc.identifier.issn2146-4162
dc.identifier.issn2146-4162
dc.identifier.issue28
dc.identifier.startpage59
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.64802/isauicder.1831878
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12885/4092
dc.language.isotr
dc.publisherIstanbul Arel University
dc.relation.ispartofİstanbul Arel Üniversitesi İletişim Çalışmaları Dergisi
dc.relation.ispartofIstanbul Arel University Communication Studies Journal
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_DergiPark_20260207
dc.subjectMedia Studies
dc.subjectBasın Çalışmaları [EN] Journalism
dc.subjectGazetecilik [EN] Journalism Studies
dc.subjectGazetecilik Çalışmaları [EN] Communication Studies
dc.subjectİletişim Çalışmaları [EN] Social Media Studies
dc.subjectSosyal Medya Çalışmaları [EN] Social Media Applications and Analysis
dc.subjectSosyal Medya Uygulamaları ve Analizi
dc.titleZ Kuşağının Sahte Sosyal Medya İçeriklerini Alımlama Biçimlerine Dair Bir Araştırma
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

Öksüz Yayınlar Koleksiyonu