Ambalajlı içme suyu örneklerinde ağır metal analizi ve risk değerlendirmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorBirgül, Aşkın
dc.contributor.authorTolunay, Pelin
dc.date.accessioned2026-02-08T15:48:30Z
dc.date.available2026-02-08T15:48:30Z
dc.date.issued2025
dc.departmentBTÜ, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
dc.description.abstractSon yıllarda dünya çapında önemli bir gündem maddesi haline gelen küresel ısınmaya paralel olarak, doğal kaynak rezervlerinin miktarı ve yeterliliği de tartışılmaya başlanmıştır. Meydana gelen iklim değişikleri su kaynaklarını önemli oranda etkilemekte, hızlı nüfus artışı beraberinde su talebinde artış getirmektedir. Su, yenilenebilir bir kaynak olmasına rağmen, bölgesel ölçekte tükenebilir bir kaynaktır. Nüfus artışı ve ekonomik kalkınma su tüketimini artırmıştır. Bu çalışma kapsamında 43 farklı ambalajlı içme suyu örneği üzerinde 16 farklı ağır metalin analiz işlemi gerçekleştirilmiş olup elde edilen veriler ışığında risk değerlendirmesi yapılmıştır. Analizi yapılan ambalajlı içme suyu örneklerinde en çok tespit edilen ağır metal türleri Baryum (Ba), Kurşun (Pb) ve Stronsiyum (Sr)'dur. Tespit edilen en yüksek ağır metal konsantrasyon değerleri Ba, Pb ve Sr için sırasıyla 366,08, 0,80, 6,01 ppb seviyelerindedir. USEPA Risk Değerlendirme Rehberi (RAGS) metodolojisi kullanılarak analizi gerçekleştirilen ambalajlı içme suyu örneklerinde maruz kalma dozu ve kanser riski belirlemesi işlemleri yapılmıştır. Ambalajlı içme suyunun içilmesi yoluyla maruz kalma dozu Ba, Pb ve Sr için ayrı ayrı olarak hesaplanmış ve 0,004, 0,029 ve 0,0012 ?g/kg/gün olarak bulunmuştur. Kanser eğimi faktörü değerleri Entegre Risk Bilgi Sistemi'nde yalnızca Cd, Cr ve Pb için mevcut olduğundan CR değeri Pb metali için hesaplanmıştır. Genel olarak bir milyonda 1 (10-6)'den büyük CR değeri USEPA tarafından önemli kabul edilir. Sonuçlar, Pb'un ambalajlı içme sularında yetişkinler için 10-6'yı aşan kanserojen indeks aralıkları sergilediğini göstermektedir. Bu ambalajlı içme suyu tüketmenin Pb seviyesine göre kanserojen risk oluşturduğunu göstermektedir. Bu nedenle, insan sağlığını korumak için uygun kontrol tedbirlerinin alınması gerekmektedir.
dc.description.abstractIn parallel with global warming, which has become an important agenda item worldwide in recent years, the amount and adequacy of natural resource reserves have also started to be discussed. Climate changes have a significant impact on water resources, and rapid population growth brings with it an increase in water demand. Although water is a renewable resource, it is a depletable resource on a regional scale. Population growth and economic development have increased water consumption. Within the scope of this study, 16 different heavy metals were analyzed on 43 different packaged drinking water samples and risk assessment was made in the light of the data obtained. Barium (Ba), Lead (Pb) and Strontium (Sr) were the most commonly detected heavy metal species in the analyzed packaged drinking water samples. The highest detected heavy metal concentration values were 366.08, 0.80, 6.01 ppb for Ba, Pb and Sr, respectively. Exposure dose and cancer risk determinations were performed in packaged drinking water samples analyzed using the USEPA Risk Assessment Guidance (RAGS) methodology. The exposure dose through drinking packaged drinking water was calculated separately for Ba, Pb and Sr and found to be 0.004, 0.029 and 0.0012 ?g/kg/day. The CR value was calculated for Pb metal because cancer slope factor values are only available for Cd, Cr and Pb in the Integrated Risk Information System. In general, a CR value greater than 1 in a million (10-6) is considered significant by USEPA. The results show that Pb in packaged drinking water exhibits carcinogenic index ranges exceeding 10-6 for adults. This indicates that consuming packaged drinking water poses a carcinogenic risk based on the Pb level. Therefore, appropriate control measures need to be taken to protect human health.
dc.identifier.endpage52
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=P3dtmmHrq-mzEcmCLi1Cqfhvx5pIB8YH46hjCvXNfy6KJ3d_OjT00DuUewc3NQUm
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/20.500.12885/6200
dc.identifier.yoktezid921554
dc.language.isotr
dc.publisherBursa Teknik Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260207
dc.subjectÇevre Mühendisliği
dc.subjectEnvironmental Engineering
dc.titleAmbalajlı içme suyu örneklerinde ağır metal analizi ve risk değerlendirmesi
dc.title.alternativeHeavy metal analysis and risk assessment in packaged drinking water samples
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Tez Koleksiyonu