A Hybrid Fuzzy AHP–TOPSIS Approach for Ranking Sustainable Green Technology Innovations
Küçük Resim Yok
Tarih
2025
Yazarlar
Dergi Başlığı
Dergi ISSN
Cilt Başlığı
Yayıncı
Fevzullah TEMURTAŞ
Erişim Hakkı
info:eu-repo/semantics/openAccess
Özet
Today, environmental sustainability has become a strategic necessity in the face of global challenges such as climate change, depletion of natural resources, and rising carbon emissions. In this context, green technology innovations play a critical role in developing environmentally friendly production processes, enhancing energy efficiency, and supporting sustainable development goals. However, accurately assessing the performance of these technologies requires a multidimensional and uncertainty-based decision-making framework. In this study, a model based on a hybrid Fuzzy AHP–Fuzzy TOPSIS approach was developed to evaluate the performance of green technology innovations. In the first stage, ten main criteria were identified and pairwise compared by three experts, and the criterion weights were calculated using the Fuzzy Analytic Hierarchy Process (Fuzzy AHP). In the second stage, these weights were integrated into the Fuzzy TOPSIS method to rank nine alternative green technology innovations according to their closeness coefficients. The findings reveal that, when environmental, technological, and economic dimensions are jointly considered, green hydrogen, carbon capture, and energy-efficient coding technologies achieve the highest performance values. The proposed hybrid model provides a reliable and flexible methodological framework for guiding sustainable technology investments and designing green transformation policies.
Günümüzde çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliği, doğal kaynakların tükenmesi ve artan karbon emisyonları gibi küresel sorunlar karşısında stratejik bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda yeşil teknoloji inovasyonları, çevre dostu üretim süreçlerinin geliştirilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin desteklenmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak bu teknolojilerin performansının doğru biçimde ölçülmesi, çok boyutlu ve belirsizlik içeren bir karar ortamını gerektirmektedir. Bu çalışmada, yeşil teknoloji inovasyonlarının performansını değerlendirmek amacıyla Hibrit Bulanık AHP–Bulanık TOPSIS yaklaşımına dayalı bir model geliştirilmiştir. İlk aşamada, belirlenen on temel kriter üç uzman tarafından ikili karşılaştırmalarla değerlendirilmiş ve kriter ağırlıkları bulanık AHP yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise, bu ağırlıklar bulanık TOPSIS yöntemi kapsamında kullanılarak dokuz alternatif yeşil teknoloji inovasyonları yakınlık katsayılarına göre sıralanmıştır. Elde edilen bulgular, çevresel, teknolojik ve ekonomik boyutların birlikte değerlendirildiği analizlerde yeşil hidrojen, karbon yakalama ve enerji verimli kodlama teknolojilerinin en yüksek performans değerlerine ulaştığını göstermektedir. Geliştirilen hibrit model, sürdürülebilir teknoloji yatırımlarının yönlendirilmesi ve yeşil dönüşüm politikalarının tasarımında karar vericilere güvenilir ve esnek bir yöntemsel çerçeve sunmaktadır.
Günümüzde çevresel sürdürülebilirlik, iklim değişikliği, doğal kaynakların tükenmesi ve artan karbon emisyonları gibi küresel sorunlar karşısında stratejik bir gereklilik haline gelmiştir. Bu kapsamda yeşil teknoloji inovasyonları, çevre dostu üretim süreçlerinin geliştirilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin desteklenmesinde kritik bir rol üstlenmektedir. Ancak bu teknolojilerin performansının doğru biçimde ölçülmesi, çok boyutlu ve belirsizlik içeren bir karar ortamını gerektirmektedir. Bu çalışmada, yeşil teknoloji inovasyonlarının performansını değerlendirmek amacıyla Hibrit Bulanık AHP–Bulanık TOPSIS yaklaşımına dayalı bir model geliştirilmiştir. İlk aşamada, belirlenen on temel kriter üç uzman tarafından ikili karşılaştırmalarla değerlendirilmiş ve kriter ağırlıkları bulanık AHP yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. İkinci aşamada ise, bu ağırlıklar bulanık TOPSIS yöntemi kapsamında kullanılarak dokuz alternatif yeşil teknoloji inovasyonları yakınlık katsayılarına göre sıralanmıştır. Elde edilen bulgular, çevresel, teknolojik ve ekonomik boyutların birlikte değerlendirildiği analizlerde yeşil hidrojen, karbon yakalama ve enerji verimli kodlama teknolojilerinin en yüksek performans değerlerine ulaştığını göstermektedir. Geliştirilen hibrit model, sürdürülebilir teknoloji yatırımlarının yönlendirilmesi ve yeşil dönüşüm politikalarının tasarımında karar vericilere güvenilir ve esnek bir yöntemsel çerçeve sunmaktadır.
Açıklama
Anahtar Kelimeler
Theory of Computation (Other), Hesaplama Teorisi (Diğer)
Kaynak
Electronic Letters on Science and Engineering
Electronic Letters on Science and Engineering
Electronic Letters on Science and Engineering
WoS Q Değeri
Scopus Q Değeri
Cilt
21
Sayı
2
