Türkiye Ormancılık Eğitiminde Silvikültür Dersleri Veren Öğretim Elemanları (1858-1958)

Abstract

Bu çalışmada Osmanlı’dan Türkiye Cumhuriyeti’ne geçen dönemde silvikültür eğitimi ve bu eğitimi veren öğretim görevlilerinin biyografileri incelenmiştir. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yaklaşımından doküman analizi kullanılmıştır. Çalışmanın tarih aralığı, 1858 ile 1958 yıllarını kapsayan ilk bir asırlık zaman dilimidir. Osmanlı Devleti Tanzimat’ın ilanıyla ormanlarını Avrupa tarzı bir nizam içerisinde yöneterek gelir elde etmek istemiştir. Bu kapsamda 1840 yılında İstanbul’da ilk orman müdürlüğü kurulmuştur. Ancak başta teknik eleman yetersizliği, piyasa şartları, halkın tepkisi vb. sebeplerle bu girişim başarısız olmuştur. Teknik bilgiye olan ihtiyaç belirgin bir şekilde hissedilmiştir. Kırım Savaşı sonrasında Fransa’dan Tassy ve Stheme isimli uzmanlar davet edilmiştir. Ormancılık eğitimi 1858 yılında başlamış ve orman kurmak, orman yetiştirmek anlamındaki silvikültür temel ders olarak mektebin müfredatında yer almıştır. Ancak bu bilgiler başlangıçta hep teorik kalmış ormanlarda uygulanma fırsatı bulunamamıştır. Fransızların ülkelerine dönmeleri üzerine silvikültür eğitimi Osmanlı ormancıları tarafından verilmiştir. Bu ormancıların, Fransızların yetiştirdiği talebeler olması nedeniyle dersler Fransız ekolüne göre anlatılmıştır. Birinci Dünya Savaşı Döneminde Avusturyalı ormancılar göreve başlamıştır. Ayrıca Orman Mektebine Alman Dr. Bauer Ders Nazırı olarak atanmıştır. Böylece silvikültür eğitiminde Alman etkisi başlamıştır. Cumhuriyet Dönemi’nde Almanya’da ihtisas eğitimini tamamlayan Türk ormancılar ve Orman Fakültesinin Alman kökenli hocaları Alman silvikültür ekolünü pekiştirmiştir. Diğer yandan Almanya’da doktora yapmış Tevfik Ali Çınar ve Fikret Saatçioğlu, eğitim, tatbikat ve yayınlarla Türkiye silvikültürü idealini ortaya koymuş ve bunun için çaba sarf etmişlerdir.