Deprem sonrası barınma ihtiyacını karşılamaya yönelik konut tasarımlarının incelenmesi

Abstract

İnsan kaynaklı etkileri olan doğal afetlerden depremlerin, deprem sonrası dönemde ekonomik ve sosyo-kültürel etkilerinin incelenmesi, depremlerin toplumsal etkilerinin ve depreme dayanıklı yapıların inşa edilmesinin öneminin vurgulanması açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışma kapsamında, deprem sonrası temel barınma ihtiyacını karşılamaya yönelik geçici konut projelerinin yapım aşamaları ve tasarımları incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında literatür taraması yapılarak depreme ilişkin tanımlar, afetlerin nedenleri ve önleyici tedbirler incelenmiştir. Sonraki aşamada ise, daha önce uzmanlar tarafından incelenmiş ve depremin sosyo-kültürel boyutunu göz ardı etmeyen örnekler değerlendirilmiştir. Deprem kuşağında yer alan iki ülke, Türkiye ve Japonya örnek olarak seçilmiş ve incelenmiştir. Örneklerden biri mevcut bir yapının deprem sonrasında kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılama potansiyelini değerlendirirken, diğer örnek deprem sonrasında kurulan konteyner yerleşimlerini kapsamaktadır. Geçici konut tasarımı hızlı ve pratik olmasının yanı sıra deprem sonrası kalıcı konutlara zemin hazırlamalıdır. Doğru yer seçimi yaparak ihtiyaçları doğru bir şekilde karşılamalı, kullanıcı odaklı olmalı ve farklı kullanıcılara farklı plan çözümleri sunarak onların deprem öncesi yaşamlarına mümkün olan en kısa sürede dönmelerini sağlamalıdır. Çünkü afet sonrası toplum sağlığı da önemli zararlar görmekte, deprem sonrası yaşam alanlarında aidiyet duygusu oluşmadığında psikolojik ve sosyolojik sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum geçici konutlardan kalıcı konutlara geçişi olumsuz etkileyerek iyileşme sürecinin hızını düşürebilmektedir. Çalışma kapsamında deprem sonrası konut ihtiyaçlarına yönelik örnekler incelenerek kullanıcı gereksinimlerini karşılama potansiyelleri değerlendirilmiştir.Examining the economic and socio-cultural impacts of earthquakes, which are natural disasters with human-induced effects, in the post-earthquake period is crucial in emphasizing the societal effects of earthquakes and the importance of constructing earthquake-resistant buildings. In the scope of the study, the construction stages and designs of temporary housing projects aimed at meeting the basic need for shelter after an earthquake have been examined and evaluated. The first stage of the study involved conducting a literature review to examine earthquake-related definitions, the causes of disasters, and preventive measures. In the subsequent stage, the research consisted of examples previously examined by experts that did not overlook the socio-cultural dimension of earthquakes. Two countries located in earthquake-prone zones, Türkiye and Japan, were selected as examples and studied. One of the examples evaluated the potential of an existing structure to meet the needs of its users after an earthquake, while the other example encompassed container settlements established after an earthquake. In addition to being fast and practical, temporary housing design should prepare the ground for permanent housing after an earthquake. It should accurately address the needs by making the right site selection, be user-oriented, and offer different plan solutions to different users, enabling them to return to their pre-earthquake lives as quickly as possible. Because post-disaster community health also suffers significant damages, and when a sense of belonging is not established in the post-earthquake living areas, psychological and sociological problems can arise. This can negatively impact the transition from temporary housing to permanent housing, affecting the speed of the recovery process. Within the scope of the study, an evaluation was conducted by examining examples of post-earthquake housing needs and assessing their potential to meet user requirements.