Turizm Web Sitelerinin Hizmet Performansı Kriterlerine Göre CRITIC ve MAIRCA Yöntemleri ile Sıralanması: Türkiye Örneği

Abstract

Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri karar alternatiflerinin birden fazla maksimum veya minimum yönlü karar kriteri ile değerlendirilerek sistematik olarak sıralanmasını sağlayan yöntemlerdir. Çok Kriterli Karar Verme yöntemleri karar vericilere karar kriterlerinin önem ağırlıklarının hesaplanması ve karar alternatiflerinin sıralanması için belirlenmiş adımlar içeren yöntemler sunmaktadır. Kriter ağırlıklarının hesaplanması amaçlı olarak kullanılan ağırlıklandırma yöntemleri subjektif ve objektif ağırlıklandırma yöntemleri olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Kriter ağırlıklarının verilerin yapısına göre belirlendiği objektif ağırlıklandırma yöntemlerinin en yaygın kullanılanlarından birisi CRITIC yöntemidir. Lineer vektör optimizasyonuna dayalı bir Çok Kriterli Karar Verme yöntemi olan MAIRCA yöntemi ise sıfır ve negatif değer alan kriterler için uygun olması nedeniyle özellikle son yıllarda literatürde yaygın şekilde tercih edilen bir yöntemdir. Bu çalışmada ülke turizmi bakımından önemli bir görev yapan turizm web sitelerinin belirlenen dokuz hizmet performansı kriterine göre sıralanması amaçlanmıştır. Kriterlerin önem ağırlığı değerleri CRITIC yöntemi ile web sitelerinin sıralanması ise MAIRCA yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Web sitelerinin sıralanmasında en belirleyici olan karar kriterleri canlı destek ve şikâyet sayısı kriterleri olarak belirlenmiştir. MAIRCA yöntemi ile web sitelerinin sıralanması sonucunda ise tripadvisor.com ve seyahatyanımda.com ilk iki sırada yer alırken etstur.com ve setur.com son iki sırada yer almıştır.Multi-Criteria Decision-Making (MCDM) methods enable the systematic ranking of decision alternatives by evaluating them with more than one maximized or minimized decision criterion. Multi-Criteria Decision-Making methods provide decision-makers with forms that include specified steps for calculating the importance weights of decision criteria and ranking decision alternatives. Weighting methods for calculating criterion weights are divided into subjective and objective. CRITIC method is one of the most widely used objective weighting methods in which criterion weights are determined according to the structure of the data. The MAIRCA method, a Multi-Criteria Decision Making method based on linear vector optimization, is widely preferred in the literature, especially in recent years, as it is also suitable for criteria with zero and negative values. This study aims to rank tourism websites, which play an essential role in terms of national tourism, according to nine service performance criteria. The CRITIC method determined the importance and weight values of the criteria, and the ranking of the websites was carried out by the MAIRCA method. The most decisive decision criterion in the website ranking was the live support and number of complaints. As a result of the ranking of the websites with the MAIRCA method, tripadvisor.com and seyahatyanımda.com took the first two places, while etstur.com and setur.com took the last two.