Finansal Serbestleşmenin Türkiye Ekonomisine Etkileri: 1992 Q1-2002 Q4 ve 2003 Q2-2018 Q2 Dönemlerinin Analizi

Abstract

Türkiye 1989 yılından sonra sermaye hareketlerine uyguladığı denetimi kaldırmış ve finansal serbestleşme sürecine girmiştir. Çalışmanın amacı, sermaye hareketlerini serbest hale getiren Türkiye’nin serbestleşme sonucunda nasıl etkilendiğinin tespit edilmesidir. Analizde kullanılan veriler; GSYH, USD olarak cari açık ve USD olarak sıcak para girişleridir. Ekonomik büyüklüğü ifade eden GSYH verilerinin ve ülkenin yabancı paraya talebi olan cari açık verilerinin Türkiye’de finansal serbestleşmeden nasıl etkilendiği tespit edilmeye çalışılmıştır. Literatür incelemesi yapılarak teorik ve ampirik çalışmaların sonuçlarına yer verilmiştir. Metodoloji kısmında ise öncelikle veriler 1992:1-2002:4 ve 2003:2-2018:2 çeyreklik olarak iki dönemde sınıflandırılmıştır. Serilere önce Agumented Dickey Fuller Testi uygulanmış ve birim kök sorunu olan seriler durağan hale getirilmiştir. Sonrasında VAR model kurulmuş, gecikme uzunluğu belirlenmiş ve Granger Nedensellik Testi uygulanmıştır. Son olarak oluşturulan VAR modelde Etki-Tepki analizi ve Varyans Ayrıştırması analizi yapılmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda Türkiye’de iki dönemde de sıcak para girişlerindeki artışın ekonomik büyümeye olumlu etki ettiği ancak ekonomi büyürken cari açığa da neden olduğu tespit edilmiştir.