Yazar "Demirbağ, Hakan" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 3 / 3
  • Küçük Resim
    Öğe
    Adıyaman ve Şanlıurfa'daki Dardağan (Celtis tournefortii Lam.) gen kaynakları üzerine araştırmalar
    (Bursa Teknik Üniversitesi, 2023) Demirbağ, Hakan; Yılmaz, Mustafa
    Dardağan (Celtis tournefortii Lam.) ülkemizde serpili yayılışa sahip önemli yabanıl meyveli türlerden biridir. Özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda dayanıklı olması ile orman örtüsü zayıf bölgelerde de yaşarlar. Bu çalışmada; Adıyaman ve Şanlıurfa'da doğal halde bulunan dardağan (Celtis tournefortii Lam) gen kaynakları araştırılmıştır. Çalışma yedi ana başlık altında yürütülmüştür: (1) Adıyaman ve Şanlıurfa'daki bireylerin tespit edilmesi, (2) meyve ve tohum morfolojik özelliklerinin belirlenmesi, (3) tohum ve meyve ekim zamanı (4) fidanlıktaki bir ve iki yaşındaki fidan özellikleri, (5) fidan taze ve kuru ağırlıkları (6) fidanların arazi performansı (7) aşı denemeleri. Araştırma alanındaki 12 farklı popülasyonda doğal bireylerin konumları ve morfolojik özellikleri kaydedilmiştir. Sıcak ve kurak olan Birecik ve Halfeti popülasyonları ile Besni popülasyonu dardağanın yoğun bulunduğu bölgeler olarak tespit edilmiştir. Ortalama meyve ağırlıkları 0,330 g, tohum ağırlıkları 0,145 g'dır. Popülasyonların ortalama meyve 1000-dane ağırlığı 316,0 g, tohum 1000-dane ağırlığı 142,0 g'dır. Ekilen tohumların ortalama çıkış yüzdesi %36,7'dir. Aralık, ocak ve mart ekim dönemlerinin çıkış yüzdeleri birbirine yakındır. En fazla çıkış yüzdesi %42,1 ile ocak dönemindedir. Tohumlar ortalama 14,7 haftalık bir çıkış hızına sahiptir. 1+0 fidanların ortalama boyu 37,2 cm, ortalama kök boğazı çapı ise 4,5 mm'dir. 2+0 fidanlar ortalama 51,7 cm boyundadır. Ortalama kök boğazı çapları ise 6,6 mm'dir. Popülasyonlara göre genel ortalamada en yüksek boya Birecik (78,6 cm), en aza Gerger popülasyonu (34,9 cm) sahiptir. En fazla kök boğazı çap ortalamasına Besni (8,1 mm), en aza ise yine Gerger popülasyonu (5,3 mm) sahiptir. 1+0 fidanların ortalama sak taze ağırlıkları (STA) 3,11 g ve kök taze ağırlıkları (KTA) 6.07 g'dır. Buna göre ortalama fidan taze ağırlığı (FTA) 9,18 g'dır. Sak kuru ağırlığı (SKA) 1,99 g ve kök kuru ağırlığı (KKA) 3.88 g'dır. Toplam fidan kuru ağırlığıysa (FKA) 5,87 g'dır. Popülasyonlar arasında fark olmakla beraber, genel ortalama kök yüzdesi %66,9'dur. Arazi performansını belirlemek üzere seçilen dört popülasyona ait fidanlar iki ayrı yükseltide (650 m ve 1400 m) dikilmiştir. Bu popülasyonların ortalama yaşama yüzdeleri %68,8 olmuştur. Aşılama çalışmaları %10,2'lik tutma başarısıyla sonuçlanmıştır. Bir çok yönüyle ekosisteme hizmet eden dardağanlar biyoçeşitliliğe katkı sunan nadide türlerdendir. Bu araştırmada, türün tanınırlığıyla birlikte faydalanmanın da arttırılması hedeflenmiştir. Geniş taç yapısı, yüksek gölgelendirme kapasitesi ve bakım gerektirmemesiyle öne çıkan bu tür, özellikle kurak bölgelerde kent bitkilendirmeleri için uygun bir tercihtir. Türün fidan üretimi artırılmalı ve ağaçlandırmalarda yaygın olarak kullanılmalıdır. Belirli popülasyonları gen kaynağı olarak koruma altına alınmalıdır.
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    The seed characteristics of Salvia dorystoechas B.T. Drew
    (2025) Yılmaz, Mustafa; Ok, Tolga; Arslan, Münevver; Demirbağ, Hakan; Küçcük, Hafize; Günay, Cansu; Gündoğdu, Muhammet Emirhan
    Purpose: The aim of this study was to determine the seed characteristics of Salvia dorysthoechas, a local endemic shrub growing in southern Türkiye. Method: Two seed sources were used in the study: (1) from the natural population in Antalya - Feslikan Plateau and (2) from 3-year-old Salvia dorystoechas plants of Feslikan origin grown in Eskişehir Forest Nursery. In order to determine dormancy, seeds were subjected to four different duration of prechilling treatments. Prechilling treatments were applied to moist filter paper in petri dishes at 4°C for 2, 4 and 6 weeks. Germination tests were carried out using filter paper placed in 12 cm diameter petri dishes at 20°C with 300 (3×100) seeds. Findings: 1000-seed weight was determined as 0.586 g. The shape of the thin seed was slightly concave. The average length, width and thickness of the seeds are 4.29 mm, 1.57 mm and 0.67 mm, respectively. There was no physical dormancy due to the impermeable seed coat. The seed has a physiological dormancy at a light depth and 2 weeks of prechilling treatment was sufficient to eliminate dormancy. The germination percentage of the seeds without any pretreatment (control) exceeds the half of the total germination capacity. Germination occurs rapidly and the germination percentage reaches maximum levels within a week after the prechilling treatments. Conclusion: The seed characteristics of this endemic and narrowly distributed species were studied in detail for the first time. It is expected that this study will contribute to the production of the species from seed and the ex situ conservation.
  • Küçük Resim Yok
    Öğe
    UNUTULAN AĞAÇ: DARDAĞAN (Celtis tournefortii Lam.)’LARIN ADIYAMAN VE ŞANLIURFA'DA KORUNMASI GEREKEN BAZI ANIT AĞAÇ NİTELİKLİ BİREYLERİ
    (2025) Demirbağ, Hakan; Yılmaz, Mustafa; Kalkan, Mehmet; Cicekli, Zeynep
    Anıt ağaçlar bir yörenin dünü, bugünü ve geleceği arasında köprü kuran tarihi tanıklarıdır. Günümüzde pek çok türe ait anıt ağaç bulunmaktadır. Adıyaman ve Şanlıurfa illerini kapsayan bu çalışmada; geçmişten geleceğe uzanan, çeşitli toprak ve iklim koşullarına dayanıklı, doğal türümüz dardağan (Celtis tournefortii L.)’nın anıt ağaç niteliğindeki bazı fertleri tespit edilmiştir. Örnekler boy, çap ve yaş kriterine göre incelenerek bakı ve koordinatları kaydedilmiştir. Buna göre on adet dardağan bireyi araştırmaya konu edilmiştir. Bu bireylerden 8 adeti Adıyaman, 2 adeti Şanlıurfa’da bulunmaktadır. Ağacın bulunduğu yerlerde çeşitli mülakatlar yapılarak tarihi, folklorik ve mistik özellikleri tartışılmıştır. Değerlendirmeler dardağanların anıt ağaç olarak tescil edilebilecek niteliklerde olduğunu ortaya koymuştur. Türe ait birçok bireyin korunmaya muhtaç durumda olduğu anlaşılmıştır. Araştırma neticesinde ortaya çıkan ve seçkin vasıflar taşıdığı belirlenen bu ağaçlara yönelik yapılacak kayıtlar, gelecek nesillere aktarılacak doğal ve kültürel arşivi muhafaza etmek adına önemli bir başlangıç olacaktır.