Uludağ (Bursa) orman vejetasyonunun sintaksonomisi ve sinekolojisi - Kavaklı, Seydi Ahmet (Bursa Teknik Üniversitesi, 2025)
Tez araştırmasının yapıldığı Uludağ, Marmara bölgesinin en yüksek dağ kütlesi olma özelliğine sahiptir ve Uludağ Milli Parkı'na da ev sahipliği yapmaktadır. Güneydoğu-Kuzeybatı hattında uzunluğu 40 km, genişliği ise 15-20 km'yi bulmaktadır. Uludağ, Mayr'in zonlarına örnek olarak gösterilmektedir. Mayr, Uludağ'ın Kuzey bakısını alt yükseltilerden, üst yükseltilere doğru Lauretum, Castanetum, Fagetum, Abietum ve Alpinetum zonu olmak üzere beş zon şeklinde sınıflandırmıştır. Yapılan araştırma Alpinetum hariç diğer zonları kapsamaktadır. Bu araştırma ile alanın sintaksonomik ve sinekolojik yönden araştırılması, vejetasyonunun belirlenmesi ve literatüre kazandırılması hedeflenmiştir. Araştırma süresince Braun-Blanquet yöntemine uygun olarak, Uludağ'ın (Bursa) orman katında homojen yapı ve ekolojik özelliklere sahip 272 adet örneklik alanda arazi çalışmaları yapılarak takson ve vejetasyon verileri elde edilmiştir. Elde edilen veriler vejetasyonun belirlenmesi amacıyla hem Braun-Blanquet yöntemi hem de sayısal yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Sayısal yöntem ile analizlerin yapılabilmesi için Turboveg ve Juice programları kullanılmıştır. Arazi çalışmalarıyla elde edilen bitki örneklerinin teşhis edilmesi sonucunda; örneklik alanlarda 48 familya, 111 cinse ait, tür ve tür altı seviyede 168 adet takson tespit edilmiştir. Juice programı yardımıyla verilere Modified TWINSPAN kümeleme analizi yapılmıştır. Gruplandırmaları gerçekleştirilen verilere Juice programına entegre olarak çalışan Crispness of Classification uygulanarak, 2-9 arasındaki her bir grup bölünmesinin değerleri elde edilmiştir. Ordinasyon analizi olarak Detrended Correspondence Analysis (DCA) kullanılmıştır. Braun-Blanquet yöntemi ile üçü yeni kayıt olmak üzere toplam sekiz bitki birliği elde edilmişken sayısal yöntem ile dokuz birim elde edilmiştir. Bu birimler sekiz birlik ve bir bitki topluluğu şeklindedir. Araştırma ile tespit edilen bitki topluluğu ve birliklerden bazıları Akdeniz fitocoğrafik bölgesine aitken bazıları ise Avrupa-Sibirya fitocoğrafik bölgesine aittir. Tespit edilen bitki topluluğu ve birliklerin bağlı oldukları sistematik birimler şu şekildedir; Pinetea halepensis Bonari ve Chytr?, Bonari ve diğ. 2021. Pinetalia halepensis Biondi, Blasi, Galdenzi, Pesaresi ve Vagge, Biondi ve diğ. 2014. Pinion brutiae Feinbrun 1959. Phillyreo latifoliae-Pinetum brutiae Özen ve Kılınç 1995. Carpino-Fagetea sylvaticae Jakucs ex Passarge 1968 Carpinetalia betuli P. Fukarek 1968 Trachystemono orientalis-Carpinion betuli Çoban ve Willner 2019 Fago orientalis-Castanetum sativae Kutbay ve Kılınç 1995 Rhododendro pontici-Fagetalia orientalis Passarge 1981 Fagion orientalis Soó 1964 Carpino betuli-Fagetum orientalis Yarcı 2002 Erico-Pinetea Horvat 1959 Erico-Pinetalia Horvat 1959 Cisto laurifolii-Pinion pallasianae Akman ve diğ. ex Quézel ve diğ. 1992 Doronico orientali-Pinetum pallasianae ass. nov. Cisto laurifolii-Pinetum pallasianae Uğurlu 2005 Querco cerris-Pinetum pallasianae Quercetea pubescentis Doing-Kraft ex Scamoni ve Passarge 1959 Quercetalia pubescenti-petraeae Klika 1933 Quercion confertae Horvat 1958 s.lat. Trifolio repenti-Quercetum ibericae ass. nov. Vaccinio-Piceetea Br.-Bl. in Br.-Bl. ve diğ. 1939 Abieti nordmannianae-Piceetalia orientalis Çoban ve Willner 2019 Abietion equi-trojani Kavgacı ve diğ. 2023 Vaccinio myrtillo-Abietetum equi-trojanii ass. nov.

The thesis research was conducted in Uludağ, which is the highest mountain mass in the Marmara region and is also home to the Uludağ National Park. Extending in a southeast-northwest direction, it has a length of 40 km and a width ranging between 15 and 20 km. Uludağ is considered an example of Mayr's zones. Mayr classified the northern slope of Uludağ into five zones from lower to higher elevations: Lauretum, Castanetum, Fagetum, Abietum, and Alpinetum. The present study covers all of these zones except for the Alpinetum. This research aims to investigate the area from a syntaxonomic and synecological perspective, to identify its vegetation, and to contribute to the scientific literature. During the research period, fieldwork was conducted in 272 relevés within the forest zone of Uludağ (Bursa), selected based on homogeneous structure and ecological characteristics, in accordance with the Braun-Blanquet method. Taxa and vegetation data were collected from these relevés. The collected data were analyzed using both the Braun-Blanquet method and numerical techniques to determine the vegetation. For the numerical analyses, the software programs Turboveg and JUICE were used. As a result of identifying the plant specimens collected during field studies, a total of 168 taxa at the species and infraspecific levels, belonging to 111 genera and 48 families, were recorded in the sampling areas. Using the Juice program, a Modified TWINSPAN clustering analysis was performed on the data. The Crispness of Classification, which operates in integration with the Juice program, was applied to the clustered data, and values for each group division from 2 to 9 were obtained. Detrended Correspondence Analysis (DCA) was used as the ordination analysis. Using the Braun-Blanquet method, a total of eight plant associations were identified, three of which are new records. In contrast, the numerical method yielded nine units, consisting of eight associations and one plant community. Some of the plant community and associations identified in the study belong to the Mediterranean phytogeographical region, while others belong to the Euro-Siberian phytogeographical region. The systematic units to which the identified plant communities and associations belong are as follows: Pinetea halepensis Bonari ve Chytr?, Bonari et al. 2021. Pinetalia halepensis Biondi, Blasi, Galdenzi, Pesaresi and Vagge, Biondi et al. 2014. Pinion brutiae Feinbrun 1959. Phillyreo latifoliae-Pinetum brutiae Özen and Kılınç 1995. Carpino-Fagetea sylvaticae Jakucs ex Passarge 1968 Carpinetalia betuli P. Fukarek 1968 Trachystemono orientalis-Carpinion betuli Çoban and Willner 2019 Fago orientalis-Castanetum sativae Kutbay and Kılınç 1995 Rhododendro pontici-Fagetalia orientalis Passarge 1981 Fagion orientalis Soó 1964 Carpino betuli-Fagetum orientalis Yarcı 2002 Erico-Pinetea Horvat 1959 Erico-Pinetalia Horvat 1959 Cisto laurifolii-Pinion pallasianae Akman et al. ex Quézel et al. 1992 Doronico orientali-Pinetum pallasianae ass. nov. Cisto laurifolii-Pinetum pallasianae Uğurlu 2005 Querco cerris-Pinetum pallasianae Quercetea pubescentis Doing-Kraft ex Scamoni et Passarge 1959 Quercetalia pubescenti-petraeae Klika 1933 Quercion confertae Horvat 1958 s.lat. Trifolio repenti-Quercetum ibericae ass. nov. Vaccinio-Piceetea Br.-Bl. in Br.-Bl. et al. 1939 Abieti nordmannianae-Piceetalia orientalis Çoban and Willner 2019 Abietion equi-trojani Kavgacı et al. 2023 Vaccinio myrtillo-Abietetum equi-trojanii ass. nov.
Syntaxonomy and synecology of Uludağ (Bursa) forest vegetation
Keywords: Ormancılık ve Orman Mühendisliği; Forestry and Forest Engineering