2008 küresel krizi ve istihdam üzerine etkileri - Alpay, Hüseyin Arda (Bursa Teknik Üniversitesi, 2022)
Kavram olarak kriz, işleyen sistemlerde ortaya çıkan sorunlar olarak düşünülebilir. Ekonomide de bu sorunlar büyüyerek buhranları meydana getirmektedirler. Yaşanan ekonomik krizler; ülkelerin büyümesini, gelişmesini ve yapılarını etkilemektedirler. Ekonomik kriz kavramı genel olarak; ekonomilerin yapısında ortaya çıkan sorunları, piyasalarda yaşanan şokları, arz ve talep dengesinin bozulmasını, fiyatlar genel seviyesini olumsuz yönde etkileyerek ortaya enflasyon çıkmasını, döviz kurlarında meydana gelen sıkıntıları, ithalat ve ihracat arasındaki dengenin ithalat lehine bozularak dış ticaret açığının oluşmasını, ödemeler dengesinin bozularak bütçe açığı oluşmasını, borç para bulmada ve refinansman sürecinde sıkıntılar yaşanmasını, gelir dağılımdaki adaletsizler ve sosyal refahın sağlanmasında görülen sıkıntıları oluşturmaktadır. 19. yüzyılın başlarından itibaren günümüze kadar etkileri farklı, birçok kriz meydana gelmiştir. 19. yüzyılda meydana gelen ve dünya ekonomisini etkileyen krizlerin ortaya çıkış sebepleri ise daha çok savaşlar, mali spekülasyonlar ve kıtlıklar olarak sayılabilir. Fakat 1900'lü yıllarda Fordizm'in de etkisiyle kitlesel üretim başlamış ve kapitalizm bütün Dünya'da etkisini göstermeye başlamıştır. Kapitalizm ile birlikte krizlerin hem sayısı hem de küresel olarak etkisi artmıştır. Son yüzyılda görülen en büyük krizler: 1929 Ekonomik Buhranı, 1973 Petrol Krizi, 1994 Meksika Krizi, 1997-1998 Güneydoğu Asya Krizi, 1998 Rusya Krizi, 1999 Brezilya Krizi, 2000-2001 Türkiye Krizi, 2001 Arjantin Krizi ve 2008 Mortgage Krizi olarak sayılabilmektedirler. Görüldüğü üzere ekonomik krizler geçmişte olmuştur ve bundan sonra da olmaya devam edecektir. Önemli olan krizden önce ne gibi tedbirler alınabilir, kriz anında ne gibi önlemler alınabilir ve bunların zamanlaması nasıl olmalıdır ve krizden en az hasarla nasıl çıkılır? Bu tezin amacı da; 2008 Küresel Krizi'nde örnek ülkeler ve uygulanan çözüm yollarıyla, tekrar bu şekilde küresel bir kriz durumunda neler yapılabilir, hangi hatalı uygulamalar sonucunda krizden daha fazla etkilenilebilir, ne gibi iyileştirmeler yaparak krizlerden daha az etkilenilir, hangi çözüm yolları daha erken uygulanmalıdır sorularına cevap bulmaktır. Literatür taraması yöntemi ile hazırlanan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde kriz kavramı üzerinde durulmuştur. Krizin nedenleri ve türlerine değinilmiştir. Daha sonra 2008 Mortgage Krizi'nin ortaya çıkışı, krizden çıkış için alınan tedbirler ve küreselleşmenin de etkisiyle yayılması incelenmiştir. Ayrıca seçilmiş olan ülkeler kapsamında, ülkelerin krizden önce olan durumları ile krizde yaşananlar ve kriz zamanında alınan tedbirler de incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde krizden sonra yaşanan işsizlik ve istihdam politikaları da seçilmiş ülkeler kapsamında ele alınmıştır. Ülkelerin karşılaştıkları büyük işsizlik ve bu işsizliği azaltmak için uyguladıkları politikalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise krizin Türkiye ekonomisine etkileri, kriz sonrasında yaşanan işsizlik ve bu işsizlik karşısında uygulanan istihdam politikaları incelenmiştir.

Conceptually, crisis can be thought of as problems that arise in functioning systems. In the economy, these problems grow and cause depressions. The economic crises experienced; they affect the growth, development and structures of countries. The concept of economic crisis in general; the problems that arise in the structure of the economies, the shocks in the markets, the deterioration of the supply and demand balance, the emergence of inflation by negatively affecting the general level of prices, the problems in exchange rates, the formation of foreign trade deficit by deteriorating the balance between imports and exports in favor of imports, the deterioration of the balance of payments and the budget deficit. It causes problems in finding money and in the refinancing process, inequalities in income distribution and problems in providing social welfare. From the beginning of the 19th century until today, many crises with different effects have occurred. The reasons for the emergence of the crises that occurred in the 19th century and affected the world economy can be counted as mostly wars, financial speculations and famines. However, in the 1900s, mass production started with the influence of Fordism and capitalism began to show its effect all over the world. With capitalism, both the number of crises and their global impact have increased. The biggest crises in the last century can be counted as: 1929 Economic Depression, 1973 Oil Crisis, 1994 Mexican Crisis, 1997-1998 Southeast Asian Crisis, 1998 Russian Crisis, 1999 Brazil Crisis, 2000-2001 Turkey Crisis, 2001 Argentina Crisis and 2008 Mortgage Crisis. As you can see, economic crises have happened in the past and will continue to happen in the future. The aim of this thesis is; it is to find answers to the questions of what can be done in the event of a global crisis in this way, what can be done in the event of a global crisis in this way, which erroneous practices can be more affected by the crisis, what improvements can be made, with the example countries and the solutions applied in the 2008 Global Crisis, which solutions should be applied earlier. This study, which was prepared with the literature review method, consists of three parts. In the first part, the concept of crisis is emphasized. The causes and types of the crisis are mentioned. Then, the emergence of the 2008 Mortgage Crisis, the measures taken to get out of the crisis and its spread with the effect of globalization were examined. In addition, within the scope of the selected countries, the situation of the countries before the crisis, what happened during the crisis and the measures taken during the crisis were also examined. In the second part of the study, unemployment and employment policies after the crisis are also discussed within the scope of selected countries. The great unemployment that countries face and the policies they implement to reduce this unemployment are mentioned. In the third part, the effects of the crisis on the Turkish economy, the unemployment experienced after the crisis and the employment policies implemented against this unemployment are examined.
2008 global crisis and its effect on employment
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Uluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı
Keywords: Ekonomi; Economics; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri