Oral, Rasim AlperElmahlul, Zeyid2026-02-082026-02-082025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861tSiNmyMej6qlqzoQuHUKMnD-gMdmiJVRcV5sTJ90qLthttps://hdl.handle.net/20.500.12885/6294Bu çalışmada, defne (Laurus nobilis L.) uçucu yağının mikroenkapsülasyonu amacıyla dolgulu (iç jelasyon) ve ağsı (dış jelasyon) Enkapsülasyon teknikleri kullanılarak hazırlanan mikrokapsüllerin, bal mumu kaplamasıyla birlikte taşıyıcı sistem özellikleri ve salım davranışları kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Kimyasal analizler sonucunda, defne uçucu yağının monoterpenler, ketonlar, karboksilik asitler ve aromatik hidrokarbonlar gibi çeşitli bileşik grupları açısından zengin bir profil sunduğu belirlenmiştir. Bu çok bileşenli yapı, taşıyıcı sistemlerin etkinliği açısından formülasyonun önemli bir parametresi olarak değerlendirilmiştir. Farklı kapsülleme teknikleri ile üretilen mikrokapsüller, yükleme kapasitesi (YK), enkapsülasyon verimi (EE) ve üretim verimi (ÜV) bakımından karşılaştırılmıştır. Dolgulu (iç jelasyon) yöntem ile elde edilen bal mumu kaplı kapsüller (CB) en yüksek YK (%42,12), EE (%85,66) ve ÜV (%87,87) değerlerini göstermiştir. Bu değerler, dolgulu yöntemin aktif bileşeni daha etkin biçimde kapsül içine alarak koruyabildiğini göstermektedir. Ağsı (dış jelasyon) yöntemle elde edilen kapsüller ise görece daha düşük taşıma kapasitesi sunmuş, ancak üretim sırasında daha stabil bir yapı oluşturmuştur. Kontrollü salım testleri, üç farklı sıcaklıkta (25 °C, 35 °C, 45 °C) gerçekleştirilmiş ve bal mumu kaplamasının uçucu yağ kaybını azalttığı net bir şekilde ortaya konmuştur. Kaplamasız mikrokapsüllerde karşılaştırıldığında, bal mumu kaplanmış gruplarda (CB ve MB) uçucu yağ salımı daha kontrollü gerçekleşmiş, sıcaklık artışına rağmen daha düşük salım oranları elde edilmiştir. Özellikle bal mumu kaplanmış dolgulu mikrokapsüller (CB), tüm sıcaklıklarda en düşük salım yüzdeleri ile uçucu bileşenlerin korunmasında üstün bir performans sergilemiştir. Elde edilen veriler, dolgulu yöntemiyle hazırlanan kapsüllerin kontrollü ve yavaş salım gerektiren uygulamalarda daha uygun olduğunu; ağsı yöntemin ise yapısal stabilite açısından avantaj sunduğunu göstermektedir. Bal mumu kaplamanın her iki yöntem için de olumlu katkı sağladığı, uçucu bileşenlerin oksidatif kaybını önlediği ve mikrokapsül sisteminin dayanıklılığını artırdığı görülmüştür. Sonuç olarak, defne uçucu yağının mikroenkapsülasyonu için dolgulu ve ağsı yöntemlerin, bal mumu kaplaması ile stratejik biçimde kullanımı; farklı endüstriyel alanlara yönelik fonksiyonel taşıyıcı sistemlerin geliştirilmesinde etkili bir yaklaşım sunmaktadır. Bu çalışma, uçucu bileşenlerin korunması ve salım kontrolünün sağlanması açısından mikroenkapsülasyonun güçlü bir teknoloji olduğunu ortaya koymaktadır.In this study, the carrier system properties and release behaviors of microcapsules prepared by using filled (internal gelation) and reticulated (external gelation) techniques for the microencapsulation of laurel (Laurus nobilis L.) essential oil with wax coating were evaluated comprehensively. Chemical analyses revealed that laurel essential oil presents a rich profile in terms of various compound groups such as monoterpenes, ketones, carboxylic acids and aromatic hydrocarbons. This multicomponent structure was evaluated as an important parameter of the formulation in terms of the efficiency of the carrier systems. Microcapsules produced by different encapsulation techniques were compared in terms of loading capacity (LC), encapsulation efficiency (EE) and production yield (PY). Wax-coated capsules (CB) obtained by the filled (internal gelation) method showed the highest values of LC (42.12%), EE (85.66%) and PY (87.87%). These values indicate that the filled method can protect the active ingredient by encapsulating it more effectively. The capsules obtained by the reticulated (external gelation) method offered a relatively lower carrying capacity but formed a more stable structure during production Controlled release tests were carried out at three different temperatures (25 °C, 35 °C, 45 °C) and it was demonstrated that the wax coating reduced the loss of essential oil. Compared to uncoated microcapsules, the release of essential oil was more controlled in the wax coated groups (CB and MB) and lower release rates were obtained despite the increase in temperature. Especially the wax coated filled microcapsules (CB) showed a superior performance in the preservation of volatile components with the lowest release percentages at all temperatures. The data obtained indicate that the capsules prepared by the filled method are more suitable for applications requiring controlled and slow release, while the reticulated method offers advantages in terms of structural stability. Wax coating was found to contribute positively for both methods, preventing oxidative loss of volatile components and increasing the durability of the microcapsule system. In conclusion, the strategic use of filled and reticulated methods with wax coating for the microencapsulation of laurel essential oil offers an effective approach for the development of functional carrier systems for different industrial fields. This study reveals that microencapsulation is a powerful technology for the protection and release control of volatile components.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessGıda MühendisliğiFood EngineeringMaster Thesis179962841