Yeni Urasil Türevlerinin Aktivite Yönlendirmeli Sentezi - Koz, Gamze; Koz, Ömer; Telli, Fatma; Doğan, Berkay; Bulut, Zafer (My University, 2021)
Grubumuzda yapılan güncel çalışmalar, in silico molekül modellemeleri ile DNA?ya bağlanma potansiyellerinin yüksek olduğu belirlenen küçük organik moleküllerin sentez, yapı tayini ve anti kanser aktivite çalışmalarını içermektedir. Son projemizde, bu yaklaşımla tasarlanan yeni urasil türevi Schiff bazlarının (5AAU) sentez ve yapı tayini gerçekleştirilmiştir. 5-aminourasil ve 5,6-diamino-1,3-dimetilurasil kullanılarak hazırlanan 38 adet yeni urasil türevinin anti kanser aktivite taraması tamamlanmış ve prostat kanser hücresi (PC3) üzerinde doksorubisinden yaklaşık 4 kat daha etkili olan ve sağlıklı hücrelere (HEK293) 5 kat daha az zarar veren öncü bir molekül belirlenmiştir. Diğer türevlerin de farklı kanser hücre hatlarında değişen oranlarda aktivite gösterdiği saptanmıştır. Bu araştırmadan elde ettiğimiz sonuçlara göre, anti kanser aktivitesi en yüksek olan bileşiğin, aynı zamanda organik çözücülerdeki çözünürlüğü en yüksek türev olduğu belirlenmiştir. Bu proje kapsamında, anti kanser aktivite çalışmalarından elde ettiğimiz verilerin yönlendirmesi ile benzer moleküllerin, su ve yaygın organik çözücülerde daha yüksek çözünürlüğe sahip olması beklenen yeni 5,6-diamino-1,3-dimetilurasil türevlerinin hazırlanması ve yapı tayininin yapılması planlanmıştır. Bu plan dâhilinde 2 farklı bileşik grubunun sentezi gerçekleştirilmiştir. Hedef urasil türevleri Proje kapsamında 14 adet şeker türevi ariliden urasil ve 10 adet urasil amin bileşiği hazırlanmıştır. Spektroskopik yöntemler ve elementel analiz ile bileşiklerin yapı tayini gerçekleştirilmiştir. Yapılan çözünürlük taramalarında sentezlenen türevlerin yaygın organik çözücüler ve suda, 5AAU türevlerinden daha yüksek oranda çözündüğü belirlenmiştir. Sentezlenen moleküllerin her biri, alt yapısı kendi laboratuvarımızda oluşturulan yeni moleküllerdir. İleri aktivite çalışmalarına yön verecek çeşitlilikte sübstitüentlere sahip küçük ligandlardır. Bileşiklerin biyolojik aktivite çalışmaları devam etmektedir.
15.07.2021
Keywords: Schiff bazı; çözünürlük; sitotoksik aktivite; Urasil; amin