Sağlık çalışanları arasında covid-19 hastalık risk faktörleri - Turan, Atakan (Bursa Teknik Üniversitesi, 2025)
Bu araştırma, sağlık çalışanları arasında Covıd-19 risk faktörlerinin belirlenmesi amacıyla tek merkezli, retrospektif ve kesitsel tipte yapılmış vaka-kontrol çalışmasıdır. Araştırmanın örneklemini, 2022-2023 yılları arasında Bursa Çekirge Devlet Hastanesinde çalışan COVID-19'a yakalanan 704 kişi vaka grubu, yakalanmayan 528 kişi kontrol grubu olmak üzere toplam 1232 sağlık çalışanı oluşturmuştur. Veriler, online anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Soruları yanıtlamaya başlamadan önce araştırmaya katılmayı kabul ettiğine dair onay veren katılımcılar anketi doldurmuştur. Verilerin analizinde SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırma süresince etik ilkelere bağlı kalınmıştır. Bu vaka-kontrol çalışmasında sağlık çalışanlarının yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi (BKİ), meslek ve eğitim düzeyi, sosyoekonomik durum, toplu taşıma kullanımı, çalışılan birim, çalışma yılı gibi demografik ve mesleki özelliklerde gruplar arasında anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0,05). Kronik hastalık varlığı, stres algısı, alerji öyküsü ve D vitamini seviyesi gibi sağlık durumuyla ilişkili değişkenlerde de anlamlı farklılıklar gözlenmiştir (p<0,05). COVID-19 döneminde vaka grubundaki katılımcıların güneşlenme süreleri, ortalama sıcaklık ve UV ortalamaları kontrol grubundan daha düşük, ortalama nem ise daha yüksek bulunmuş ve gruplar arası fark saptanmıştır (p?0,001). Çalışmada COVID-19'a yakalanan kişi sayısının nem oranı ile ilişkili ve pozitif korelasyon olduğu, (r:0,133; p:0,001) ancak ortalama sıcaklık (r:-0,156; p<0,001) ve güneş radyasyonu (r:-0,288; p<0,001) ile negatif korelasyon olduğu gözlemlenmiştir. Vaka ve kontrol grubundaki katılımcılar arasında D vitamini seviyesi açısından anlamlı fark bulunmuş ve D vitamini seviyesi düşük olanların normal olanlara göre COVID-19 olma riski 1.9 kat daha yüksektir (OR:1,931; p<0,001). Vaka ve kontrol grubundaki katılımcıların laboratuvar sonuçlarına bakıldığında; kan glukoz değerleri, LDH, Ferritin, Troponin-I, D-DIMER, CRP, ANTI-HIV, WBC, HGB, PLT, LYM, NEO ortalamaları açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmada, COVID-19 enfeksiyonuna yakalanan ve yakalanmayan sağlık çalışanları arasında anlamlı farklılık gösteren birçok bireysel, çevresel ve mesleki risk faktörü tanımlanmıştır. Elde edilen bulgular, enfeksiyonun yayılımında yalnızca bireysel bağışıklık düzeyinin değil, aynı zamanda yaşam alışkanlıkları, çalışma koşulları ve çevresel etmenlerin de etkili olduğunu göstermektedir.

This is a single-center, retrospective and cross-sectional case-control study conducted to identify the risk factors for COVID-19 among healthcare workers. The sample of the study consisted of a total of 1232 healthcare workers working in Bursa Çekirge State Hospital between 2022 and 2023, 704 of whom were infected with COVID-19 as the case group and 528 of whom were not infected as the control group. Data were collected through an online questionnaire. Only participants who provided informed consent prior to beginning the questionnaire were included in the study. SPSS 20.0 package program was used for data analysis. Ethical principles were adhered to throughout the syudy. In this case-control study, significant differences were found between the groups in terms of demographic and occupational characteristics such as age, gender, body mass index, occupation, educational level, socioeconomic status, public transportation use, work unit and years of experience (p<0.05). Significant differences were also observed in variables related to health status such as presence of chronic disease, stress perception, allergy history and vitamin D level (p<0.05). During the COVID-19 period, participants in the case group had lower average sun exposure durations, average temperature, and ultraviolet index levels and higher average humidity levels compared to the control group, with these differences being statistically significant (p<0.001). A positive correlation was found between the number of COVID-19 cases and humidity levels (r=0.133; p<0.001), while a negative correlation was observed with average temperature (r=-0.156; p<0.001) and solar radiation (r=-0.288; p<0.001). There was a significant difference in vitamin D levels between the case and control groups, and individuals with low vitamin D levels were found to have a 1.9-fold higher risk of contracting COVID-19 compared to those with normal levels (OR=1.931; p<0.001). Laboratory findings also showed significant differences between the two groups in terms of blood glucose, LDH, ferritin, troponin-I, D-dimer, CRP, anti-HIV, WBC, HGB, PLT, LYM, and NEU levels (p<0.05). In this study, we identified several individual, environmental and occupational risk factors that significantly differed between healthcare workers who contracted COVID-19 infection and those who did not. The findings suggest that not only individual immunity levels but also living habits, working conditions and environmental factors play a role in the spread of the infection.
Covid-19 disease risk factors among health care workers
Keywords: Biyoteknoloji; Biotechnology ; Halk Sağlığı