Türkiye orman ürünleri sanayinin alt sektörler ve iller bakımından etkinliklerinin belirlenmesi - Memiş, Doğan (Bursa Teknik Üniversitesi, 2021)
Günümüz dünyasında organizasyonların hedeflerine ulaşabilmeleri için kaynaklarını etkin bir biçimde kullanmaları gerekmektedir. Teknolojinin gelişmesiyle pazar koşulları değişim göstermiş, organizasyonlar için bilişim ve iletişim teknolojileri vazgeçilmez birer unsur haline gelmiştir. Bu durum, yoğun rekabet içerisinde olan organizasyonların rakiplerine üstünlük sağlayabilmesi için performans değerlendirmelerini ön planda tutmalarına yol açmıştır. Performans ölçümlerinde karar verme birimlerinin (KVB) girdilerin kullanarak çıktıya dönüştürülmesi sonucunda elde edilen değerlerinin kıyaslanması ile mümkün olmaktadır. Girdi ve çıktı değerlerinin farklı ölçü birimlerinde olmasına rağmen aynı formülde birleştirilebilmesi performans ölçümünün pozitif yönlerinden en önemlisi olup, bir diğeri ise aynı parametre için organizasyonun farklı çalışma alanlarının kıyaslanmasına olanak sağlamasıdır. Performansın bir boyutu olan etkinlik kavramı açısından bakıldığında, etkin olan çalışma alanı "1,00" veya %100 üzerinden ölçümlendirilirken, etkin olmayan çalışma alanları ise etkin olan çalışma alanlarının aldığı değerden düşük değerler ile ölçümlendirilmektedir. Bu çalışmada Türkiye orman ürünleri sanayinde yer alan 17 alt sektör ve sektörün yaklaşık %90'ını kapsayan 16 ilin etkinlik analizleri karşılaştırılmalı olarak klasik Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi ile etkin olan KVB'lerin sıralaması ise Süper Etkinlik (SE) yöntemi ile belirlenmiştir. Analizde veri seti olarak kullanılmak üzere alt sektörlerin etkinliklerinin belirlenmesinde 3 girdi ve 2 çıktı olmak üzere toplam 5 değişken, illerin etkinliklerinin belirlenmesinde ise 2 girdi ve 2 çıktı olmak üzere 4 değişken seçilmiştir. Klasik VZA modellerinde girdi ve çıktı odaklı olmak üzere 4 model, benzer şekilde SE modellerinde girdi ve çıktı odaklı olmak üzere 4 model olmak üzere toplamda 8 model ile analiz gerçekleştirilmiştir. Çalışmada etkin olan alt sektörler ve illerin tespit edilmesi ve etkin olmayan alt sektör ve illerin etkin olabilmesi için öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda hazırlanan hipotezlere cevaplar aranmaktadır. Alt sektörler bakımından klasik VZA modellerine göre ağaç ve ağaç ürünleri imalat sanayinden 1 alt sektör, kağıt ve kağıt türevleri imalat sanayinden 3 alt sektör ve mobilya imalat sanayinden 4 alt sektör olmak üzere toplam 8 alt sektör etkin çıkmaktadır. SE modellerine göre birinci sıradaki alt sektör kağıt ve kağıt türevleri imalat sanayinde, ikinci ve üçüncü sıradaki alt sektörler ise mobilya imalat sanayinde yer almaktadır. İller bakımından klasik VZA modellerine göre Kayseri, Sakarya ve Tekirdağ etkin çıkmaktadır. SE modellerinden toplam etkinlik modeline göre iller sırasıyla Kayseri, Sakarya ve Tekirdağ olarak sıralanmıştır. Teknik etkinlik modeline göre ise Kocaeli ve Bursa illeri de sıralamaya dâhil olmaktadır.

In today's world, organizations need to use their resources effectively to achieve their goals. With the development of technology, market conditions have changed, and information and communication technologies have become indispensable elements for organizations. This situation has led organizations that are in intense competition to prioritize performance evaluations to gain an advantage over their competitors. In performance measurements, it is possible to compare the values obtained as a result of converting the decision-making units (DMU) into output using inputs. The most important of the positive aspects of performance measurement is that the input and output values can be combined in the same formula even though they are in different measurement units, and another is that it allows the different work areas of the organization to be compared for the same parameter. From the perspective of the concept of efficiency, which is a dimension of performance, the active workspace is measured at "1.00" or 100%, while the inactive workspaces are measured with values lower than the effective workspaces. In this study, the efficiency analyzes of 17 sub-sectors in the Turkish forest products industry and 16 provinces covering approximately 90% of the sector were compared, and the ranking of the DMUs that were effective with the classical Data Envelopment Analysis (DEA) method was determined by the Super Efficiency (SE) method. To be used as a data set in the analysis, a total of 5 variables, 3 inputs and 2 outputs, were selected in determining the activities of the sub-sectors, and 4 variables, 2 inputs and 2 outputs were selected in determining the activities of the provinces. Analysis was carried out with a total of 8 models, 4 models as input and output-oriented in classical DEA models, and 4 models as input and output-oriented in SE models. The study, it is aimed to determine the active sub-sectors and provinces and to present suggestions for ineffective sub-sectors and provinces to be effective. In this context, answers are sought for the hypotheses prepared. In terms of sub-sectors, based on outcomes of classical DEA models, a total of 8 sub-sectors, including 1 sub-sector from the wood and wood products manufacturing industry, 3 sub-sectors from the paper and paper derivatives manufacturing industry, and 4 sub-sectors from the furniture manufacturing industry, are effective. According to the SE models, the first sub-sector is in the paper and paper derivatives manufacturing industry, and the second and third sub-sectors are in the furniture manufacturing industry. Based on the classical DEA models, Kayseri, Sakarya and Tekirdağ are effective in terms of provinces. According to the total efficiency model from the SE models, the provinces are listed as Kayseri, Sakarya and Tekirdağ, respectively. According to the technical efficiency model, Kocaeli and Bursa provinces are also included in the ranking.
Determination of Turkish forest products industry's efficiency in terms of subsections and provinces
Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Keywords: Ormancılık ve Orman Mühendisliği; Forestry and Forest Engineering