İklim değişikliğinin su kaynakları etkisi - Farhat, Salahaldeen (Bursa Teknik Üniversitesi, 2025)
Bu çalışma, iklim değişikliğinin su kaynakları üzerindeki karmaşık etkilerini Türkiye ve genel olarak Orta Doğu bağlamında ele almaktadır. Bölge, kurak iklim özellikleri, uluslararası nehirlere olan bağımlılığı ve artan su talebi nedeniyle iklim değişikliğine karşı oldukça hassastır. Yağışların azalmasıyla birlikte sıcaklıkların yükselmesi ve aşırı hava olaylarının daha sık görülmesi, hidrolojik döngüyü ciddi biçimde etkilemiş; bu durum tarım, tatlı su kaynaklarının sürekliliği, ekosistem dengesi ve üretkenlik açısından önemli risklerin doğmasına yol açmıştır. Araştırma, bütüncül bir yaklaşımla kurgulanmıştır; güncel bilimsel yayınlar, iklim modelleri ve bölgeye özgü meseleler bir araya getirilerek karşılaşılan zorluklar ve önerilen uyum stratejileri kapsamlı biçimde analiz edilmiştir. Türkiye özelinde iklim değişikliğinin etkileri; nehir debilerinde azalma, yeraltı suyu yenilenmesinde yetersizlik ve başta Tuz Gölü ile Van Gölü olmak üzere büyük göllerdeki küçülmeler şeklinde kendini göstermektedir. Bu değişiklikler, ülke ekonomisinin iki temel sektörü olan tarım ve hidroelektrik enerji üretimi üzerinde derin etkiler yaratmaktadır. Su rejiminde ortaya çıkan düzensizlikler, entegre kaynak yönetimi eksiklikleri ve iklim sorumluluğunu önceleyen yönetişim sistemlerinin yetersizliği mevcut durumu daha da karmaşık hâle getirmektedir. Bu bağlamda, akıllı tarım uygulamaları, yeşil enerji çözümleri ve komşu ülkelerle geliştirilecek su iş birliklerini içeren daha hedef odaklı uyum politikalarına duyulan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. Tez kapsamında, iklim değişikliğine karşı direnç kapasitesini artırmayı hedefleyen çeşitli politika önerileri bütünleştirilmiştir. Bu politikalar arasında yeşil altyapıların geliştirilmesi, ekosistemlerin onarımı, sulama altyapısının modernize edilmesi ve etkin su koruma programlarına yatırım yapılması gibi stratejiler yer almaktadır. Gelecekte yapılması önerilen araştırmalar; bölgenin iklimsel eğilimleri, yapısal zafiyet alanları, yenilikçi çözüm teknolojileri ve su kıtlığının yerelleştirilmiş sosyo-politik etkileri üzerine odaklanmayı amaçlamaktadır. Anahtar Kelimeler: İklim değişikliği, Su kaynakları, Uyum stratejileri, Tarım, Hidroelektrik

This research examines the complex effects of climate change on water resources in terms of Turkish and Middle East as a whole. The region is sensitive due to its dry climate, dependence on international rivers and increase in demand for water. The decline in coupled rains with rising temperatures and more frequent extreme weather events has greatly affected the hydrological cycle, which increases the risk of agriculture, freshwater, stability of ecosystem and productivity. The attention of this research is integrated in nature; It combines recent scientific publications, climate models and dress regional matters to analyze challenges and proposed adaptation measures. In Türkiye, the effect of climate change is associated with low river flow, low groundwater recharge, and contractions of major lakes, lake toz and lake vans. These changes have a profound impact on two major sectors of the national economy, agriculture and hydroelectric production. Identify intervals in water regime, integrated development and lack of climate responsible management systems. Climate is an urgent need for more concentrated adaptive approaches such as smart agriculture, green energy, and water cooperation with neighboring countries. The thesis integrates a set of policies to increase the flexibility of climate change. Policies include green infrastructure, restoration of ecosystem, updating irrigation facilities and investment in active water conservation programs. The suggested future research includes climate, known weaknesses of the region, innovative problem-solution technologies and localized effects of socio-political aspects of water scarcity. Keywords: Climate change, Water resources, Adaptation strategies, Agriculture, Hydropower
Climate change and its impacts on water resources
Keywords: Çevre Mühendisliği; Environmental Engineering